یک فرمانده ارشد سپاه پاسداران، خواستار اعمال مجازات جاسوسی برای همکاران رسانه‌های به گفته وی «بیگانه و ضد انقلاب» شد.

به گزارش امروز سه‌شنبه خبرگزاری مهر، سرتیپ مسعود جزایری، معاون فرهنگی و تبلیغات دفاعی ستاد کل نیروهای مسلح، با انتقاد از نحوه برخورد با همکاران این رسانه‌ها، خواستار وضع «قوانین و مقررات شفاف» در این زمینه شده است.

سرتیپ مسعود جزایری، معاون فرهنگی و تبلیغات دفاعی ستاد کل نیروهای مسلح

آقای جزایری با «خدمات‌چی» معرفی کردن همکاران این رسانه‌ها، گفته که باید قوانینی وضع شود تا «هرگونه ارتباط و خدمت‌رسانی به این رسانه‌ها، به عنوان جرم قطعی تلقی و با مجرم یا مجرمین برخورد قاطع و شدید صورت گیرد.»

اظهارات این فرمانده نظامی دو روز پس از آنکه وزارت اطلاعات از دستگیری هفت نفر در ارتباط با رادیو فردا خبر داد، ایراد می‌شود. مسئولان رادیو فردا این ادعای وزارت اطلاعات را رد کرده و گفته‌اند که هیچ همکاری در ایران ندارند.

جزایری افزوه که «بدون تردید، اشخاصی که به هر نحو در خدمت رسانه‌های تروریستی بیگانه هستند، مشغول به کار جاسوسی هستند و باید به اشد مجازات با آنها برخورد شود.» مجازات جاسوسی در ایران می‌تواند حکم اعدام در پی داشته باشد.

در حال حاضر بیش از ۶۵ روزنامه‌نگار در ایران زندانی هستند، بدون آنکه اتهام بسیاری از آنها مشخص شده باشد.

سازمان گزارشگران بدون مرز از احتمال اعدام برخی از این روزنامه‌نگاران به اتهام «محاربه» ابراز نگرانی کرده است.

فشار‌ها بر رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران با آغاز اعتراض‌ها به نتیجه انتخابات در ایران افزایش یافته است. طی این مدت، بیش از ۱۰۰ روزنامه‌نگار احضار و بازداشت شده‌اند.

ده‌ها روزنامه و نشریه نیز یا توقیف شده‌اند و یا وزارت ارشاد به آنها تذکر کتبی داده است.

مقام‌های جمهوری اسلامی، رسانه‌های فارسی زبان خارج از کشور را متهم به «دروغ‌گویی و وارونه‌سازی» وقایع ایران می‌کنند و برخی از روزنامه‌نگاران را به اتهام همکاری با آنها بازداشت کرده‌اند.

جزایری فعالیت این رسانه‌ها را «جاسوسی نوین» دانسته و گفته که باید مردم را در مورد «مقاصد شیطانی» این رسانه‌ها آگاه کرد.

به گفته این فرمانده سپاه، در صورت وضع قوانین جدید و آگاه کردن مردم، «ریزش قابل ملاحظه‌ای در همکاران داخلی این رسانه‌ها بوجود خواهد آمد.»

علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، از آغاز تولید اورانیوم با غنای ۲۰ درصد در تاسیسات اتمی نطنز خبر داد.

آقای صالحی امروز سه‌شنبه به خبرگزاری دولتی ایرنا گفت که غنی‌سازی در تاسیسات نطنز، در «زنجیره‌ای جداگانه» و به طور «آزمایشی» آغاز شده است.

علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران

تلویزیون عرب‌زبان العالم و شبکه انگلیسی زبان پرس‌تی‌وی نیز گزارش کرده‌اند که ایران، عملیات غنی‌سازی اورانیوم با خلوص کم برای دستیابی به اورانیوم با غنای ۲۰ درصد را آغاز کرده است.

محمود احمدی‌نژاد دو روز پیش از این دستور آغاز تولید این سوخت را به مسئولان سازمان انرژی اتمی داده بود.

رئیس سازمان انرژی اتمی ایران درباره زنجیره جدید در سایت نطنز گفت که این زنجیره، پیش از این نیز وجود داشت، اما با اصلاحات بر روی آن، آماده غنی‌سازی اورانیوم با غنای ۲۰ درصد شده است.

صالحی در عین حال اظهار داشت که آغاز غنی‌سازی در دو نامه به اطلاع مسئولان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رسیده است و بازرسان این آژانس از امروز بر این فرآیند نظارت خواهند کرد.

این مقام سازمان انرژی اتمی همچنین افزود که آغاز این غنی‌سازی، به معنای «بسته شدن باب تعامل و مذاکره برای تبادل سوخت نیست و چنانچه طرف‌های مذاکره از خود عقلانیت نشان داده و به وقت‌کشی پایان دهند، جمهوری اسلامی آماده ادامه تعامل است.»

ایران و غرب بر سر پیشنهاد اکتبر سال گذشته آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مبنی بر مبادله سوخت ۳.۵ درصدی ایران با سوخت نزدیک به ۲۰ درصد روسیه با یکدیگر به توافق نرسیدند.

جمهوری اسلامی، تبادل تدریجی سوخت در خاک خود را شرط پذیرش این پیشنهاد عنوان کرده بود که از سوی کشور‌های غربی رد شد.

غرب در واکنش به این اقدام ایران، تلاش‌ها برای اعمال دور جدید تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی را آغاز کرده است.

مقام‌های آمریکا و فرانسه روز گذشته (دوشنبه) اعلام کردند که زمان تشدید تحریم‌ها علیه تهران فرارسیده و اقدامات این کشور، راهی به جز افزایش فشارهای بین‌المللی بر این کشور را برای غرب باقی نگذاشته است.

ذخیره استراتژیک
سرمقاله امروز روزنامه کیهان با عنوان «دوباره نگاه کنید» در خصوص آغاز تولید سوخت ۲۰ درصد در ایران نوشته شده است.

در بخشی از این سرمقاله آمده است: «شاید هیچ کس، نه غربی‌هایی که پس از انتخابات تلاش کردند دولت اصولگرا را تا اعلی درجه ممکن ضعیف کنند و نه داخلی‌هایی که کمک کار آنها در این پروژه بودند، تصور نمی‌کرد خبر آغاز غنی‌سازی اورانیوم تا ۲۰ درصد در خاک ایران به این زودی‌ها اعلام شود.»

به نوشته این روزنامه، «ایران اکنون تا حدود زیادی مطمئن شده که غربی‌ها قصد تامین سوخت ۲۰ درصد برای مصرف در راکتور تهران را ندارند. البته از ابتدا هم نگرانی‌هایی وجود داشت که پیشنهاد وین یکسره توطئه‌ای برای تهی‌کردن ذخیره استراتژیک مواد هسته‌ای در ایران باشد، اما دو عامل این نگرانی را کاملا جدی کرد.»

کیهان در سرمقاله خود افزوده است: «هیچ سناریویی جز این وجود ندارد که دیپلمات‌های غربی قطعنامه خود را دست بگیرند و دوباره وارد اتاق مذاکره شوند. اما آیا ایران در آن صورت با همان شرایط قبلی گفت وگو خواهد کرد؟ نکته کلیدی اینجاست که مسلما پاسخ این سوال منفی است.»

متن کامل سرمقاله

پوشش هزینه‌ها
سرمقاله امروز روزنامه دنیای اقتصاد با عنوان «تاملی بر درآمد واگذاری‌ها در بودجه سال آینده» درباره بودجه سال آینده کشور نوشته شده است نوشته شده است.

سرمقاله نویس دنیای اقتصاد نوشته است: «اظهارنظرهای نمایندگان در بخش‌های مختلف حکایت از غیرواقعی بودن ارقام لحاظ شده در بودجه در زمینه درآمدها و هزینه‌های دولت برای سال آینده دارد. به طور قطع انحراف هر یک از درآمدها و هزینه‌های پیش‌بینی شده در بودجه، می‌تواند دولت و مجلس را درسال آینده مجبور به حذف بخش‌هایی از بودجه و ارائه متمم برای پوشش هزینه‌ها کند.»

به نوشته این روزنامه، «بررسی ترکیب درآمد پیش‌بینی شده از محل واگذاری‌ها برای سال آینده نشان می‌دهد، در صورت پرداخت اقساط از سوی خریداران بلوکی سنوات قبل، دولت امکان دریافت ۱۰۰ میلیارد تومان از خریداران بلوک مدیریتی مخابرات و ۵۰۰ میلیارد تومان از سایر خریداران را دارا است. همچنین در بهترین حالت، دولت می‌تواند دو هزار میلیارد تومان از بابت اقساط سهام عدالت درآمد کسب کند.»

دنیای اقتصاد در ادامه آورده است: «نمایندگان مجلس، به‌ویژه اعضای کمیسیون اقتصادی و تلفیق باید در بررسی بودجه سال آینده و ضریب تحقق درآمد‌ها، روند گذشته خصوصی‌سازی در کشور و واقعیت‌های پیش‌رو در این بخش را مدنظر قرار دهند تا سال آینده نیز دولت با کسری ناخواسته در بودجه خود مواجه نشود.»

متن کامل سرمقاله

ارتش و ملت
سرمقاله امروز روزنامه مردمسالاری با عنوان «روزهای پیوند ارتش و مردم» هم به تقدیر از عملکرد ارتش در دوران پیروزی انقلاب ایران پرداخته است.

در ابتدای این سرمقاله نوشته شده است: «رمز موفقیت انقلا ب و منحصر به فرد شدن رهبری نهضت اسلامی، تنها خصوصیاتی مثل صداقت یا شهامت یا قاطعیت و امثال آن نبود که شاید این صفات در افراد دیگری وجود داشت، بلکه امام خمینی به این علت رهبر بلا منازع و بلامعارض این نهضت شد که در مسیر فکری و روحی و نیازهای مردم نیز قرار داشت.»

این روزنامه در ادامه افزوده است: «اگر چه وجود پرسنل مومنی که تلا ش وسیع خود را در زمینه طرح نظرات امام خمینی در ارتش به کار گرفته بودند ارتش را به انقلا ب وصل کرده بود، اما پیوستن گروه گروه از ارگان‌های نظامی و پرسنل ارتشی به صفوف گسترده تظاهرات مردمی در خیابان‌ها این اتفاق و اتحاد را آشکار کرد که به عنوان نمونه و مهمترین اقدام می‌توان از حرکت آگاهانه و متهورانه پرسنل ارتش در ۱۹ بهمن ماه ۱۳۵۷ یاد کرد.»

به نوشته مردمسالاری، «اگر روز ۲۲ بهمن، روز سقوط قطعی رژیم سفاک ستمشاهی و پایان ۲۵۰۰ سال استبداد سلاطین نامگذاری شده، از روز نوزدهم تا بیست و دوم بهمن، باید روزهای سقوط ارزش‌های شاهنشاهی در درون ارتش و روزهای پیوستگی کامل ارتش به مردم و انقلاب نامیده شود.»

متن کامل سرمقاله

سایر مطبوعات:
سرمقاله امروز روزنامه جمهوری اسلامی با عنوان «ناکامی اشغالگران عراق در توسل به بعثی‌ها»

سرمقاله امروز روزنامه قدس با عنوان «راهبرد ولایت؛ شاخص بصیرت»

سرمقاله امروز روزنامه وطن امروز با عنوان «۲۲ بهمن متفاوت و یک هشدار!»

سرمقاله امروز روزنامه رسالت با عنوان «۲۲ بهمن؛ استمرارحماسه ۹ دی»

ابتکار:
● پاسخ عزت‌الله ضرغامی به نامه حسن خمینی
● آیت‌الله خامنه‌ای: ملت ایران در ۲۲ بهمن مستکبرین را مبهوت خواهد کرد
● جوادی آملی: اخلال در ۲۲ بهمن حرام است
● جنگل‌های شمال در معرض بیماری خطرناک

ابرار:
● احمد توکلی: بودجه سال آینده تورمی و غیر واقعی است
● ملت ایران در ۲۲ بهمن با وحدت کلمه مستکبرین را مبهوت خواهد کرد
● اعتبار آمریکا زیر سؤال رفته است
● احمدی‌نژاد: در مقایسه با گذشته امور به خوبی اداره می‌شود

اعتماد:
● لاریجانی: نمی‌توانیم بر بودجه بی‌عدد و رقم نظارت کنیم
● موسوی: اجازه بدهید مردم همه حرف‌ها را بشنوند
● خاتمی: جلوی فحاشی و تخریب باید گرفته شود
● قالیباف: چرا یک سال است کار کشور تعطیل شده است

ایران:
● ایربگ ایرانی در سمند پژو پارس و مینیاتور
● تعیین جدول معافیت مالیاتی شرکت‌ها
● غنی‌سازی ۲۰ درصدی از امروز آغاز می‌شود
● با وحدت کلمه و اتحاد در ۲۲ بهمن ایرانیان مستکبران را مبهوت می‌کنند

بانی فیلم
● تلویزیون به پیشواز ماه رمضان می‌رود
● دشواری‌های برگزاری یک جشنواره ۲۸ ساله
● «آواتار» پس از هشت هفته سقوط کرد
● گله‌گذاری عزت‌الله انتظامی از رفتارهای برخی سایت‌ها

تفاهم
● یارانه‌ها را در کوتاه‌ترین زمان هدفمند می‌کنیم
● آغاز به کار جشنواره ملی نوآوری و شکوفایی
● حضور بیمه در صنایع نظامی و دفاعی
● مسیرهای هفت‌گانه راهپیمایی ۲۲ بهمن اعلام شد

تهران امروز
● چرا دولت در گام اول یارانه‌ای موفق نبود؟
● برخی قدر انقلاب را درک نمی‌کنند
● ۲۲ بهمن، مستکبران را مبهوت خواهد کرد
● ضرغامی با انتشار جوابیه‌ای، از مستند «شاخص» دفاع کرد

جام جم:
● عروس اینترنتی دستگیر شد
● موجودی بنزین کارت نمی‌سوزد
● برگزیدگان کتاب سال معرفی شدند
● کنترل نسخه‌های پزشکان برای کاهش تجویز داروهای خارجی

جمهوری اسلامی:
● قالیباف: تندروی‌ها ما را به جایی نمی‌رساند
● اختلاف نظرها در مورد لایحه بودجه ۸۹ و قانون هدفمندی یارانه‌ها همچنان باقی است
● ملت ایران در روز ۲۲ بهمن بار دیگر جبهه استکبار را مبهوت خواهد کرد
● عرضه بیش از هزار اختراع و نوآوری در دومین جشنواره ملی نوآوری و شکوفایی

رسالت:
● وزیر بهداشت: تمامی بیماری‌های چشم در کشور درمان می‌شود
● جوادی آملی: راهپیمایی مردم در ۲۲ بهمن بیعت مجدد با رهبر انقلاب است
● شش طرح بزرگ پتروشیمی امروز در عسلویه به بهره‌برداری می‌رسد
● کلینتون: اختلاف در اردوگاه غرب شدت یافته است

دنیای اقتصاد:
● افزایش اقبال به ساخت و ساز در نیمه دوم ۸۸
● اختلاف یارانه‌ای بین دو قوه
● ملت در ۲۲ بهمن مستکبرین را مبهوت می کند
● ورود صنعت دیجیتال به دنیای سه بعدی

کیهان:
● بهره‌برداری از آزادراه بندر عباس - سیرجان
● کاش ۸ ماه جفا به میراث امام را هم محکوم می‌کردید
● ملت در ۲۲ بهمن جهان را مبهوت خواهد کرد
● تظاهرات و اعتصاب مردم پاکستان در اعتراض به کشتار شیعیان در کراچی

مردمسالاری:
● درخواست جایگزینی هواپیماهای مناسب به جای توپولف
● باغ‌های کرمان از چرخه تولید خارج شدند
● ملت ایران در ۲۲ بهمن مستکبرین را مبهوت خواهد کرد
● مسیرهای هفت‌گانه راهپیمایی ۲۲ بهمن

وطن امروز
● کاش حوادث ۸ ماه اخیر را محکوم می‌کردید
● مستکبرین در ۲۲ بهمن مبهوت می‌شوند
● رونمایی از شبیه‌ساز پرواز بوئینگ ۷۳۷
● قالیباف: فقط آنارشیست‌ها کف خیابان را به قانون ترجیح می‌دهند

گفتگوهای روز:
● روزنامه جام‌جم در شماره امروز خود گفتگویی با مجید انصاری منتشر کرده است.
● روزنامه اعتماد در شماره امروز خود گفتگویی با ابوالقاسم اشرفی منتشر کرده است.

به مناسبت سالگرد انقلاب اسلامی ایران، رادیو زمانه اقدام به باز انتشار مطالب «روزشمار انقلاب ایران» می‌کند. یادآوری می‌شود این مجموعه سال گذشته طی بیش از یک‌صد قسمت منتشر شده است.

بختیار: مبارزه می‌کنم، اگرچه قربانی دیکتاتوری جدید شوم

دکتر شاپور بختیار در یک کنفرانس مطبوعاتی با حضور حدود ۲۰۰ خبرنگار خارجی و داخلی شرکت کرد. روزنامه‌های کیهان و اطلاعات امروز، بخشی از سخنان بختیار را در این کنفرانس مطبوعاتی منتشر کردند.

به نوشته روزنامه اطلاعات، بختیار اعلام کرد که در برابر هیتلر، فرانکو و محمد‌رضا شاه ایستادگی کرده و در برابر خمینی و بازرگان نیز مقاومت می‌کند. وی افزود که تسلیم زور و سر و صدا نمی‌شود، ولی رأی ملت هر چه باشد اگر در انتخاباتی آزاد و واقعی عنوان شود، مورد تایید اوست.

نخست وزیر ایران گفت: « من به رأی مردم احترام می‌گذارم ولی مردم باید در محیطی دموکرات رأی بدهند نه در محیط خفقان و ترور. آوردن مردم به خیابان‌ها مطلب دیگری است. مردم در خیابان‌ها فریاد می‌زنند و شعار می‌دهند در حالی که به طور صحیح معنای آن را نمی‌دانند. همه جا تعطیل است و مشارکت در این تظاهرات نوعی تفریح شده. اما مردم حق دارند در آرامش و با تشکیل احزاب سیاسی که به طور دموکراتیک تشکیل شده باشد، نظر خودر ا بیان دارند. آرای این مردم محترم است و من نخستین کسی هستم که در برابر آن تعظیم می‌کنم.»

بختیار در‌باره انتخابات عمومی که قرار است در ماه ژوئن انجام شود گفت که حاضر است تاریخ این رأی‌گیری را جلو بیاندازد. وی گفت برگزاری یک رفراندوم در محیط آرام و دموکراتیک را نیز می‌پذیرد ولی در صورت ادامه شورش‌های خیابانی با آن مخالفت خواهد کرد.

بختیار گفت: «آزادی این نیست که مردم دارند. آزادی به آن‌ها داده شده اما برای چه؟ ما هجده ماه پیش برای به دست آوردن محلی برای حزب خود مبارزه می‌کردیم. ما هجده ماه پیش برای تشکیل جبهه ملی مبارزه می‌کردیم. چرا همین رهبران در چهارچوب قانون اساسی برای فعالیت حزبی کاری نمی‌کنند؟»

شاپور بختیار

وی افزود: «دموکراسی بدون احزاب سیاسی مطلقاً وجود نخواهد داشت و وقتی حزب نباشد دیکتاتوری مستقر خواهد شد.» او گفت، مخالفان او فاقد برنامه هستند و فقط شعار به مردم عرضه می‌کنند و اگر هم برنامه‌ای داشته باشند، عتیقه و قرون وسطایی است.

شاپور بختیار در این مصاحبه گفت: «من در چهار هفته حکومت خود خیلی از کارها را که در پنجاه سال نشده انجام دادم و باز هم می‌مانم مبارزه می‌کنم، اگرچه قربانی دیکتاتوری و خفقان طرف جدید شوم. با اختناق شاه جنگیدم، با اختناق این سو نیز مبارزه می‌کنم.»

بختیار در‌باره روابط خود با بازرگان گفت که از نظر شخصی برای او احترام قائل است، اما معتقد است که بازرگان گرفتار وضعی شده که نمی‌تواند آزادانه عقیده خود را بیان کند و فاقد آزادی است. وی گفت که حاضر به قبول هر نوع همکاری و ائتلاف با بازرگان هست ولی بازرگان را به عنوان شخص می‌پذیرد نه نخست وزیر و تکرار کرد که یک کشور، یک دولت بیشتر ندارد.

شاپور بختیار اعلام کرد که، ارتش از دولت او دستور می‌گیرد و خود رأساً دخالتی در سیاست نمی‌‌کند. دکتر بختیار تأکید کرد که با شاه هیچ‌گونه تماسی ندارد و در مورد آیت‌الله خمینی گفت حاضرم دور قم را دیواری بکشم و آن را به صورت واتیکان تازه‌ای درآورم.

اگر با داشتن واتیکان می‌شود مملکت را اداره کرد حاضرم این کار را بکنم. بختیار ضمن شمردن کارهای خود گفت طی چهار هفته که مسئول کار شده است حداکثر کوشش او این است که از خون‌ریزی جلوگیری کند و هیچ توافقی پشت پرده ندارد.

حمایت مردم از نخست وزیری بازرگان / عکس: فرارو

تظاهرات مردم در حمایت از نخست وزیری بازرگان

روزنامه اطلاعات نوشت: «مردم به بازرگان رأی اعتماد دادند». این روزنامه اعلام کرد: «امروز میلیون‌ها نفر در سراسر کشور، با راهپیمایی‌های گسترده و اجتماع، به دولت بازرگان رأی موافق دادند.»

با اعلام راهپیمایی و تظاهرات امروز، از نخستین ساعات بامداد در تهران و شهرستان‌ها طرفداران حضرت آیت‌الله العظمی خمینی برای تایید حکومت انقلابی و نخست وزیری مهندس مهدی بازرگان در راهپیمایی شرکت جستند و با شعارهای گوناگون، یک‌بار دیگر راه امام خمینی را تایید کردند.

بزرگ‌ترین اجتماع و راهپیمایی امروز در تهران برگزار گردید. در تظاهرات امروز تهران، عکس مهندس بازرگان در دست مردم بود. عکس مشترک بازرگان و آیت‌الله خمینی نیز که در مصاحبه مطبوعاتی امام برداشته شده بود در دست مردم قرار داشت.

مردم در تظاهرات امروز با دادن شعارهایی چون: «درود بر خمینی، سلام بر بازرگان»، «درود بر بازرگان، چریک پیر ایران»، «بازرگان، بازرگان، نخست وزیر ایران»، «بازرگان، بازرگان، حامی دین و ایمان» از نخست وزیری وی حمایت کردند.

این روزنامه می‌افزاید که حدود هزار نفر از همافران نیروی هوایی ارتش نیز با لباس نظامی خود در تظاهرات امروز شرکت کردند.

مهندس بازرگان در کنار آیت‌الله خمینی

دعوت جامعه روحانیت مبارز تهران از مردم برای تظاهرات امروز

تظاهرات امروز مردم تهران در پشتیبانی از تصمیم آیت‌الله خمینی در انتخاب مهدی بازرگان به عنوان نخست وزیر دولت موقت، به دعوت «جامعه روحانیت مبارز تهران» صورت گرفت.

به نوشته روزنامه اطلاعات گروه‌های مختلف سیاسی نیز حمایت خود را از این دعوت اعلام کرده‌اند. جامعه روحانیت مبارز در بیانیه خود نوشته است:

«قدوم قائد بزرگ حضرت آیت‌الله العظمی خمینی مد ظله العالی به خاک وطن چنان‌که انتظار می‌رفت طلیعه پیروزی‌های بزرگ دیگری برای جنبش اسلامی ملت بود. انتخاب جناب آقای مهندس مهدی بازرگان برای ریاست دولت موقت یکی از این پیروزی‌هاست.»

در این اطلاعیه آمده است: «پس از ۲۵ سال این نخستین بار است که ملت ایران تشکیل دولتی را به راستی جشن می‌گیرد.» در بخش دیگری از این بیانیه آمده است:

«با عنایت خداوند متعال دولت موقت جناب آقای بازرگان زمینه‌ساز حکومت اسلامی است که در آن نابسامانی‌‌های موجود ایران که محصول قرن‌ها رژیم جابرانه شاهنشاهی به خصوص ۵۸ سال سلطنت خائنانه خاندان مزدور پهلوی است مرتفع می‌گردد و با همکاری سازنده همه قشرهای ملت، ایرانی آباد و آزاد به وجود آید. رهبر عالی‌قدر امام خمینی از ملت ایران خواسته‌اند نظر خود را در این باره اعلام کنند. به همین مناسبت ما از همه کسانی که انتخاب جناب آقای بازرگان را صمیمانه تایید می‌کنند دعوت می‌کنیم در راهپیمایی همگانی ۱۹ بهمن جاری شرکت جویند.»

مهندس مهدی بازرگان

آیت‌الله خمینی: موافقت با دولت بازرگان تکلیف شرعی است

آیت‌الله خمینی امروز با دادن پیامی به ملت ایران، از حمایت آن‌ها از دولت بازرگان که آن را دولت امام زمان خواند تشکر کرده و بار دیگر حمایت از دولت بازرگان را تکلیف شرعی و خدمت به دولت بختیار را کفر دانست.

در این پیام آمده است: «تشکر می‌کنم از این اجتماع عظیم ملت ایران در این روز که برای پشتیبانی از دولت جناب مهندس بازرگان که دولت شرعی و دولت امام زمان سلام الله علیه است تشکر می‌کنم. امروز هم با فریادها با شعارها پشتیبانی خودشان را از دولت اسلامی اعلام کردند و اظهار تنفر از مخالفین کردند.خوب است که این مخالفین دست از این خبط‌ها بردارند. دیر نشده است. این‌ها برگردند به دامن ملت. باز هم توبه آن‌ها قبول است. این‌قدر با این ملت لجاجت نکنند. این‌قدر این ملت را اذیت نکنند.»

در ادامه‌ی این پیام آمده است: «ارتش باید برگردد به دامن ملت. همان‌طور که عده کثیری، گروه‌های کثیری برگشته‌اند و ما با آغوش باز آن‌ها را پذیرفته‌ایم. شما هم برگردید و همه ارکان باید برگردند. من اعلام می‌کنم که موافقت کردن با این دولتی که ما فراهم کرده‌ایم، تکلیف شرعی همه است. و مخالفت بر همه محرم است. ما اعلام می‌کنیم که خدمت کردن به این دولت طاغوتی خدمت به طاغوت است، خدمت به کفر و شرک است. نباید خدمت کنید. خدمت به اجانب است.»

آیت‌الله خادمی

برقراری محکمه شرعی در اصفهان پس از ۵۰ سال

آیت‌الله خادمی، یکی از روحانیون بزرگ اصفهان دادگاه شرعی ایجاد کرد و حکم شرعی صادر کرد. یکی از متهمانی که توسط ایشان محاکمه و حکم آزادی وی داده شد، یک ضارب آمریکایی است.

این آمریکایی پس از آزادی، توسط شهربانی دستگیر و زندانی شد تا مجدداً به اتهامات وی رسیدگی شود. محاکم شرع که بیش از ۵۰ سال پیش در ایران برچیده شده بود، این روزها و پیش از برقراری جمهوری اسلامی در گوشه و کنار کشور توسط روحانیون دوباره برقرار شده است.

روزنامه اطلاعات نوزدهم بهمن نوشت: آلفونسو یاچکو دوره لو، تبعه آمریکا که چندی پیش با شلیک گلوله، یک راننده آمریکایی را مضروب کرده و توسط مردم دستگیر و برای محاکمه به منزل حضرت آیت‌الله خادمی تحویل داده شده بود، پس از پرداخت جریمه شرعی آزاد شد.

وی پس از پرداخت پانزده هزار تومان دیه شرعی، چهار هزار تومان حقوق یک ماه راننده اصفهانی در مدت معالجه و سه هزار تومان مخارج بیمارستان او، پس از کسب رضایت آزاد شد.

به دنبال این ماجرا، مأموران شهربانی اصفهان یک بار دیگر تبعه آمریکایی را دستگیر کردند تا به پرونده وی رسیدگی مجدد بنمایند. هم اکنون کسانی که به اتهامات سرقت توسط مردم در اصفهان دستگیر می‌شوند، در منزل حضرت آیت‌الله خادمی محاکمه شرعی می‌گردند.

رضا براهنی

رضا براهنی: بختیار مفتری است

رضا براهنی در مقاله خود در روزنامه اطلاعات به سخنان اخیر بختیار در مورد فشار دو ساواک جدید مذهبی و سرخ بر مطبوعات کشور حمله کرد و آن را با گفته‌های شاه در مورد ارتجاع سیاه و سرخ مقایسه کرد.

وی افزود که نه آیت‌الله خمینی، نماینده ساواک مذهبی است و نه اشخاصی که کوشیده‌اند مقالاتی از دیدگاه غیر مذهبی در‌باره اوضاع در ایران بنویسند و در واقع با اپوزیسیون مذهبی نوعی گفت و شنود برقرار کنند، از اعضاء اپوزیسیون سرخ هستند.

وی گفت که از نظر بختیار، اپوزیسیون ایران ترکیبی است از ارتجاع سیاه و سرخ و آن هم تقلیل داده شده به پست‌ترین اشکال خودکامگی یعنی ساواک و تنها امثال آقای بختیار هستند که در هفت شهر عشق و آزادی جولان می‌دهند و کسی هم جلودارشان نیست. به همین خاطر وی بختیار را مفتری خواند.

براهنی در این مقاله مدعی شده است که پاهای بهروز دهقانی توسط یک نجار مزدور ساواک با اره بریده شده و صمد بهرنگی نیز در رود ارس توسط ساواک غرق شده است.

وی در این مقاله با اشاره به افترایی دیگر زیر نام تجزیه‌طلبی، می‌نویسد که سلطنت دودمان پهلوی مدام هر حرکت سالم «ملیت‌های ستم‌زده ایران» را با آهنگ باسمه‌ای تجزیه‌طلبی سرکوب کرد.

او می‌افزاید، همان‌طور که افتراهای باسمه‌ای از نوع ساواک مذهبی و ساواک سرخ مانع از آن نمی‌شود که مفتری رسوا شود همان‌گونه افترای باسمه‌ای تجزیه‌طلب هم مانع مبارزه «ملیت‌های ستم‌زده ایران» برای کسب حقوق مساوی نخواهد شد.

در این مقاله‌ی رضا براهنی که در روزنامه اطلاعات و زیر عنوان «نخست وزیر مفتری» منتشر شده، آمده است:

«نخست وزیر غیر قانونی ایران، یعنی آقای دکتر بختیار روز دوشنبه نهم بهمن‌ماه در مصاحبه بسیار طولانی و نفس‌گیر خود که من متن آن را نخست از رادیو شنیدم از گوشه دیگری از سوسیال دموکراسی مورد ادعای خود پرده برگرفت و نشان داد که هیچ برنامه‌ای ندارد جز برنامه شاه متواری، شاه دلمره و افسرده، شاهی که در سراسر گیتی فقط برای ملک حسن دست نشانده دیگر امپریالیسم آمریکا قابل هضم است و آن‌هم به چه دشواری، شاهی که جرأت آن را ندارد که با یک خبرنگار روبه‌رو شود به دلیل این‌که ممکن است گریه‌اش بگیرد و شاهان عالم قرار نیست بگریند بلکه تنها قرار است فخر بفروشند و آدم بکشند. تازه تنها کسی که این شاه را شاهنشاه می‌نامد نخست وزیر غیرقانونی ایران یعنی دکتر بختیار است.»

در ادامه‌ی این مقاله آمده است: «یک سال پیش از این، شاه ایران با کاشتن مخفیانه مقاله‌ای توهین‌آمیز نسبت به حضرت آیت‌الله خمینی در مطبوعات از طریق داریوش «همایونی» اپوزیسیون ایران او را مرکب از ارتجاع سیاه و سرخ نامید. مردم ایران شجاعانه قد برافراختند تا این قبیل افتراهای خائنانه را از ساحت اپوزیسیون دور کنند و سرانجام مفتری خائن را متواری کنند و حالا آقای بختیار دست نشانده شاه که مدعی است خود زمانی عضو اپوزیسیون بوده است می‌گوید که سه نوع ساواک در ایران وجود دارد. ساواک اول که او می‌خواهد منحلش کند و بعد ساواک مذهبی و ساواک سرخ.»

براهنی در ادامه نوشته است: «از نظر آقای بختیار ترکیبی از این دو ساواک آخر بر مطبوعات حکومت می‌کند و اجازه نمی‌دهد که عکس و تفصیلات مربوط به ایشان آن‌طور که در خور مقام ایشان است در روزنامه‌ها چاپ شود. با این استدلال اگر پیش برویم ناگزیر باید این نتیجه را از قول آقای بختیار بگیریم که حضرت آیت‌الله خمینی و حضرت آیت‌الله طالقانی نماینده ساواک مذهبی هستند و اشخاصی که کوشیده‌اند مقالاتی از دیدگاه غیر مذهبی در‌باره اوضاع در ایران بنویسند و در واقع با اپوزیسیون مذهبی نوعی گفت و شنود برقرار کنند، از اعضاء اپوزیسیون سرخ هستند.»

براهنی در ادامه‌ی مقاله می‌نویسد: «هنوز هم پس از این همه قتل و کشتار و خونریزی و جمعه‌های سیاه و یک‌شنبه‌های خونین و اربعین‌های قیام و شهادت و تظاهرات چند میلیون نفری اپوزیسیون ایران اندر خم یک کوچه است و ترکیبی است از ارتجاع سیاه و سرخ و آن هم تقلیل داده شده به پست‌ترین اشکال خودکامگی یعنی ساواک و تنها امثال آقای بختیار هستند که در هفت شهر عشق و آزادی جولان می‌دهند و کسی هم جلودارشان نیست. هر شخص یا گروهی که به وسیله امپریالیسم آمریکا بر سرکار آورده می‌شود ـ و آقای دکتر بختیار هم از این نظر مستثنی نیست بی‌درنگ خود را بر عوامل و عناصری متکی می‌کند که حکومت‌ها اشخاص و گروه‌های سلف آنان در گذشته بر آن عناصر متکی بودند و دقیقاً با همان طرز تلقی‌ها حتی لحن‌ها و لهجه‌ها با مخالفان خود روبه‌رو می‌شوند که اسلافشان در گذشته روبه‌رو شده‌اند.»

در ادامه‌ی مقاله آمده است: «این عوامل و عناصر عبارت بودند از معاملات پشت پرده بین آن شخص و یا گروه‌ها و نمایندگان امپریالیسم بین‌المللی، متکی بودن بر قدرت ارتش پلیس و ژاندارمری و نیروی پلیس مخفی، موجه جلوه دادن کلیه معاملات پشت پرده از طریق تکیه‌ای کاذب بر قانون اساسی، تهدید کردن مردم به قحط و غلا و دعوت آنان به سوی آرامش، آرامشی گورستانی که در آن منافع توده‌های محروم به کلی نادیده گرفته شده و تنها به بزکی از آزادی‌های بسیار عادی که بعدها سر از خفقان‌های شدیدتر در خواهد آورد اکتفا شده است و ایجاد موقعیتی خاص مبتنی بر تهمت و افترا و بهتان که به دنبال آن پاک‌ترین نمایندگان مردم محروم یا به زندان‌ها خواهند افتاد یا سر به نیست خواهند شد و یا راه تبعید را پیش خواهند گرفت.»

براهنی در ادامه‌ نوشته است: «در حالی که آقای بختیار باید بداند که تنها یک ساواک هست و آن‌هم ساواکی است که درست بیخ گوش آقای بختیار و هر حکومتی از نوع حکومت بختیار نشسته است و حتا اگر فردا نامش ساواک نباشد و چیز دیگری باشد، باز هم بیخ گوش آقای بختیار خواهد نشست. چرا که هیچ حکومتی از نوع بختیار و کلیه انواع حکومت‌های دست نشانده به وسیله استعمار سراغ نداریم که بدون یک ساواک به هر نامی که می‌خواهد باشد به زندگی خائنانه خود ادامه دهد. یک نکته را هم بگویم که سلطنت دودمان پهلوی در دوران نیم قرن خیانت خود به زحمت‌کشان ایران، مدام هر حرکت سالم ملیت‌های ستم‌زده ایران را با آهنگ باسمه‌ای تجزیه‌طلبی سرکوب کرد و تمام حقوق دموکراتیک آنان را یک‌سره به نابودی کشاند.»

در ادامه‌ی مقاله آمده است: «ما از آقای بختیار ادامه دهنده همان شیوه‌های نامیمون شاهنشاهی پهلوی در ایران انتظار نداریم که حقوق این ملیت‌های ستم‌زده را تأمین کند، چرا که آقای بختیار کوچک‌تر از آن است که این حقوق را تأمین کند. چرا که این حقوق را تنها انقلاب واقعی ایران تأمین خواهد کرد چرا که این حقوق بخشی از کلیه حقوقی است که برای مردم ایران به طور مساوی در سایه انقلاب تأمین خواهد شد. همان‌طور که افتراهای باسمه‌ای از نوع ارتجاع سرخ و سیاه مانع از آن نشد که حق به حقدار برسد و بالاخره انقلاب بدین مرحله از پیروزی برسد تا شاه از ایران برود. همان‌طور که افتراهای باسمه‌ای از نوع ساواک مذهبی و ساواک سرخ مانع از آن نمی‌ شود که مفتری رسوا شود همان‌گونه افترای باسمه‌ای تجزیه‌طلب هم مانع مبارزه ملیت‌های ستم‌زده ایران برای کسب حقوق مساوی نخواهد شد.»

براهنی در ادامه‌ می‌افزاید:‌ «‌راقم این سطور که یک آذربایجانی است به آقای بختیار قول می‌دهد که نه قصد دارد مثل دوست شهید و فقید عزیزش صمد بهرنگی در رود ارس هل داده شود و نه عزم دارد که مثل دوست عزیز و فقید و شهید دیگرش بهروز دهقانی پاهایش را به دست نجاران مزدور سازمان امنیت بسپارد تا اره‌اش کنند و نه می‌خواهد با مزدورانی چون پرویز ثابتی، دکتر عضدی، دکتر حسین‌زاده و پرویز خان و حسینی و ده‌ها جلاد دیگر که تف عالم بر چهره جمیع آنان باد، دیگر باره دست و پنجه نرم کند تا حتی در خواب‌هایش هم جیغ بشنود و جیغ بکشد.»

براهنی در پایان می‌نویسد: «ولی یک نکته را به خوبی می‌داند که اگر تمام رود ارس را به شکمش ببندند و سراسر بدنش را هم قطعه قطعه کنند حاضر نخواهد شد که کلمه ‌ای برخلاف مصالح ملیت ستم‌زده خود بگوید و به صراحت تمام هم می‌گوید که تجزیه‌طلب دقیقاً همان کسی است که اپوزیسیون را تجزیه می‌کند تا خود به قدرت برسد و باز به صراحت تمام می‌گوید که بدون در نظر گرفتن حقوق دموکراتیک ملیت‌های ستم‌زده به همان‌گونه که تاریخ هشتاد سال گذشته ایران نشان داده اصولاً انقلاب به معنای واقعی وجود خارجی نخواهد داشت.»

غلامحسین ساعدی

زالوهای روشنفکرنما بر پیکر نهضت مردم

به دنبال افزایش شمار مطالب و مقالاتی که در روزنامه‌ها و نشریات داخلی کشور منتشر می‌شد و تغییر چهره برخی از روزنامه‌نگاران کشور که از روحانیت و رهبری آیت‌الله خمینی دفاع می‌کردند، غلامحسین ساعدی در مقاله‌ای تحت عنوان «زالوهای روشنفکرنما بر پیکر نهضت مردم» که در تاریخ هفدهم بهمن در روزنامه اطلاعات منتشر شد، چنین نوشت:

منظور از این زالوها، شبه روشنفکران یا «لومپن ـ انتلکتوئل»‌هایی هستند که در زیر چتر حمایت دستگاه جبار شاهنشاهی پرورش یافته، رشد کرده، در هزاران پیچ و خم دستگاه جهنمی استبدادی به همکاری دست یازیده، ورزیده شده، ظلمت شب یلدا را بهانه استتار کرده، و تمام عمر اندیشه ناقص خود را در راه‌های باطل به خدمت و صحبت حکام گذرانده و در توطئه‌ای بزرگ علیه فرهنگ ملت شرکت جسته، و در طرح هر نوع برنامه‌های کذایی جشن و سرور دستگاهی شرکت کرده، و امروزه با وقاحت کامل، یک باره پشت و رو شده به میدان آمده‌اند تا نقش دیگری بازی کنند، با نقاب‌های رنگ وارنگ انقلابی، به ظاهر تندروتر از همه‌ی مردم ستم کشیده، و کاسه‌هایی گرم‌تر از آش، که هیجان‌زده دست و پا می‌زنند تا در نظام حکومتی آینده که هنوز شکل خاصی به خود نگرفته، موقعیت و یا مثلاً منزلتی برای خود و افکار ناساز و ناهمگون خویش بیابند.

از خصوصیات عمده این بوقلمون صفتان، مهم‌تر از همه حالت روانی گداصفتی و چاپلوسی و در سایه اقتدار پناه گرفتن، و در یک جمله مجذوب قدرت شدن است. آن‌هایی که تا دیروز جزو عمله اکره دستگاه‌های استبدادی بودند و با حضور خود جشن‌ها و جشنواره‌های فرمایشی را پرطمطراق می‌کردند.

و هفته‌ای یک بار با زن شاه، دور سفره افتخار می‌نشستند و در هنرسراها و فرهنگسراهای فرمایشی، با بودجه کلان به لفت و لیس مشغول بودند و تحریف و تخریب تمام مبانی فرهنگ ملی را وجهه همت خود ساخته بودند.

با قوام و پا گرفتن نهضت یک پارچه مردم، نه دفعتاً، که با احتیاط کامل، از این رو به آن رو شده و به خیال این‌که رهبران پاک باخته‌ی جنبش امروز ایران نیز هوس تکیه بر اریکه قدرت‌های فردی یا استبدادی را دارند، آشکارا به تجلیل آن‌ها می‌کوشند و تلاش دارند، به هر وسیله‌ای که شده، تا آنجا که می‌شود به رهبران انقلاب تقرب جویند.

رنگ عوض کردن این «لومپن»های روشنفکرمآب، شباهت زیادی به حیله‌گری‌ها و کلک‌های خنده‌دار صاحب قدرتان نظام استبدادی دارد. زمان شاه زمانی که در اوج فلاکت از آقایان علماء اعلام و آیات عظام استمداد می‌جست (‌درست در لحظاتی که مزدورانش به تار و مار کردن مدارس دینی و قتل عام مردم مشغول بودند و یا ازهاری در لحظاتی که در مجلس فرمایشی، سخنان بی‌سر و ته خود را با «بسم الله» شروع می‌کرد، چه فرقی می‌کند با زبان آن صاحب نشریه‌ای که تا دیروز روی جلد خود را با تمثال درباریان مزین می‌کرد و امروز با تصویر آیت ‌الله خمینی و دکتر مصدق، دکتر فاطمی و ارانی و جزنی و مجاهدین و فدائیان جان باخته و شهدای مبارزات خیابانی زینت می‌دهد؟

کسی که تا دیروز قلم کثیف و آلوده‌اش را دربست به اختیار دستگاه قلدری گذاشته بود، و با بیانی که بی‌شباهت به آب دهن مرده نبود، از خواهر شاه، اشرف به عنوان یک بانوی خیرخواه و بشردوست و چهره جهانی دفاع می‌کرد و ترور ناموفق او را جزو موهبت‌های الهی می‌دانست و از بودجه ناشناخته بنیادش آینده خود را بنیان می‌نهاد، امروزه با بی‌شرمی تمام به مصدق‌ها و فاطمی‌ها و تختی‌ها سلام می‌کند.

چگونه می‌شود آدمی تا به این حد از هر نوع ارزش انسانی ساقط باشد؟ و با چنین پررویی یک مرتبه صد و هشتاد درجه تغییر جهت بدهد؟ مرد، که نه، نامردی که یک سال پیش به هنگام اعتراض صد و هشتاد و چند نفر روزنامه‌نگار شریف کشور به ادامه اختناق و سانسور، دار و دسته از حزب رستاخیز شاه راه می‌انداخت و به پابوسی آموزگار می‌شتافت که روزنامه‌نگاران واقعی مملکت ما هستیم که این چنین در پیشگاه شما و پیشگاه دم و دستگاه دم تکان می‌دهیم، امروزه روز برای شهیدان گمنام، چامه می‌سراید، چاپ و زندگی آزادمردان را وسیله فروش نشریه خود که معلوم نیست از کجا و کدام منبع می‌خورد، قرار می‌دهد؟

یا آن شاعر فلک زده‌ای، که یک مرتبه ضربات نهضت او را از خود بی‌خود می‌سازد و «نداری» خود را و رمانتیک‌تر از همه بیماری «فرزند» خود را وسیله توجیهی می‌کند برای هزاران کثافتکاری غریبی که در سال‌های گذشته مرتکب شده بود، و با اعتراف به گناهان خود، می‌خواهد آب تطهیر بر سر خویشتن بریزد.

غافل که، بودند هزاران هزار آزاده‌ای که هر نوع فقر و فاقه و گرسنگی و نداری را قبول داشتند و به‌هیچ‌وجه یوغ بندگی را نمی‌پذیرفتند و هیچ اجباری نمی‌توانست و قادر نبود آن‌ها را به مرحله‌ای برساند که به آستان بوسی و مجیزگویی متوسل شوند!

و یا آن مثلاً «سردبیر» کذایی که تمام وقت با انتقاد از مسایل پیش پاافتاده روزمره و نالیدن از بوق ماشین همسایه، یا نق زدن به زود یا دیر آمدن سپور شهرداری، نقاب روشنفکرانه‌ای برای خود ساخته بود، و در اوج اختناق، نویسنده‌ای را که با شهامت کامل پته کثافت‌کاری‌اش را روی آب ریخته بود، چگونه علناً در نشریه خود به دستگاه ساواک لو داد و او را روانه سیاهچال کرد و بعد به پر کردن ستون روزنامه رستاخیز پرداخت و امروزه روز دم از عدم آزادی قلم و اختناق در گذشته می‌زند و با تجلیل از صاحب قلمان آزاده می‌خواهد خود را در پناه چنین نام‌هایی محفوظ نگهدارد.

... ساعدی ادامه می‌دهد: «یکی از این حضرات، نوشته است پیش از آن‌که به مردم دانش سیاسی کافی داده شود نباید آن‌ها را گوشت دم توپ و تانک و تفنگ ساخت، حرفی است درست، ولی پشت این حقیقت، حقیقت بزرگ‌تری نشسته و اگر آن را ندیده بگیریم در واقع یک روی سکه را دیده‌ایم. پیش از حرکت و جنبش توده‌ای مردم در عرض یک سال گذشته، آیا فضا، فضایی بود که بشود به احتمال حتی چند درصد دانش سیاسی را این چنین به توده‌ها آموخت که خود در عمل و در حرکت یاد گرفتند؟»

آن‌گاه ساعدی به انتقاد از افرادی می‌پردازد که می‌خواستند از وقوع انقلاب جلوگیری کنند و می‌گوید: «آن‌ها سرانجام ماهیت اصلی خویش را روشن می‌کنند. مثل آن بابایی که در روزنامه اطلاعات نوشته بود که به نخست وزیر مورد اعتماد و مورد تفاهم خود در یک سال پیش، بعد از وقایع تبریز، هشدار بروز یک انقلاب را داده بود که نخست وزیر را باور نشده بود و با این اعتراف، نویسنده پرده از آبروی ندار خویش برداشته بود که چگونه می‌خواسته، از بروز چنین حوادثی پیشگیری کند.»

ساعدی مقاله خود را چنین به پایان می‌برد: «این هشدار را گوش به گوش، از کران تا به کران برسانیم و در مقابل ضربه‌های ضدانقلابی، حتی در یک چنین محدوده کوچک، به سلاح‌های تدافعی مسلح شویم!»

پنجشنبه،۲۲بهمن ۱۳۸۸ سی و یک سال از انقلابی که در بدو امر یک نهضت اجتماعی آزادی‌خواهانه بود و بعد از مدت کوتاهی به یک انقلاب تمام عیار تبدیل شد می‌گذرد. نخستین برنامه از برنامه‌های رادیویی خاک به مناسبت سالگرد انقلاب به رمان انقلاب اختصاص دارد. در این برنامه ابتدا به نخستین رمانی که در ایران نوشته و منتشر شد می‌پردازیم و سپس در فاصله‌ی یک قرن ازین نخستین تجربه در رمان‌نویسی به «در حضر» مهشید امیرشاهی به عنوان یک نمونه‌ی منحصر به فرد از رمان انقلاب می‌رسیم.

نخستین رمان فارسی یک رمان انقلابی است

عجیب است که اولین رمان فارسی که به قلم آخوندزاده نوشته شد و در سال ۱۲۵۳ با نام «ستارگان فریب‌خورده – حکایت یوسف شاه» در ایران منتشر شد یک رمان کوتاه تاریخی و یک رمان انقلابی است. داستان این کتاب در زمان شاه عباس صفوی اتفاق می‌افتد اما آخوندزاده از این قالب تاریخی برای نشان دادن واقعیت‌های اجتماعی به شیوه‌ی انتقادی استفاده کرده، صحنه‌های گویایی از ویرانی ایران و فلاکت توده‌ها ترسیم می‌کند.

در این داستان مردم پادشاه بی‌لیاقت را از پادشاهی عزل می‌کنند و تاج و تخت او را به مجرم محکوم به مرگی می سپرند. این مجرم پیشه‌ور زحمتکشی است به نام یوسف سراج. یوسف به تخت که می‌نشیند، برای اداره امور از دانایان ملت «مجلس مشورتی» تشکیل می‌دهد، اما در پایان کار درباریان و ثروتمندان بر ضد او شورش می‌کنند و او را از تخت پادشاهی به زیر می‌کشند.

آخوندزاده در نامه‌ای به میرزا آقا خان تبریزی می‌نویسد: «دور گلستان و زینت‌المجالس گذشته است. امروز این قبیل تصنیفات به کار نمی‌آید. امروز تصنیفی که متضمن فوائد ملت و مرغوب طبایع خوانندگان است فن دراما و رمان است.»

در واقع رمان فارسی بعد از تحولات اجتماعی که به جنبش مشروطه انجامید در ادبیات ایران پیدا شد. نخستین رمان‌های ایرانی از قانون، ترقی صنایع، عظمت قشون و تشکیلات دولتی دفاع می‌کنند و ازین نظر بیانگر خواست روشنفکران غرب‌رفته و طبقه‌ی متوسط ایران هستند. به یک معنا خاستگاه رمان فارسی روشنگری، انتقاد اجتماعی و تأکید بر فردیت انسان است. بنابرین می‌توانیم بگوییم هرگاه طبقه‌ی متوسط در ایران رشد کرده و اندیشه‌ی اصلاحات اجتماعی در جامعه قوت گرفته، رمان فارسی از نظر کمی و کیفی رشد کرده است. دوران مشروطه چنین دورانی است.

داستان بلند به جای رمان

با اینحال به زودی آرزوی مردم ایران برای رسیدن به آزادی و عدالت اقتصادی که همواره منشأ تحولاتی در ایران بوده به کابوس استبداد رضا شاهی انجامید. در دوران رضا شاه جمالزاده سکوت کرد، اما نویسندگانی مانند شین پرتو، سعید نفیسی، کریم کشاورز و هدایت داستان‌ها و رمان‌هایی نوشتند.

هر نویسنده‌ای محصول دوران مشخصی است. هدایت هم چنین نویسنده‌‌ای بود. یک نویسنده‌ی حساس و درونگرا اما مرگ‌کام که به گفته‌ی تقی مدرسی تمام قهرمانانی که خلق می‌کند نیمی از وجود او را در خود دارند. پس از شکست نهضت ملی و کودتای بیست و هشت مرداد یأس جامعه‌ی ایران را فراگرفت. از نظر اقتصادی طبقه‌ی متوسط مرفه شد، اما از نظر فرهنگی به دلیل استبدادی که وجود داشت، رمان فارسی نتوانست به مسیر طبیعی خودش که با انقلاب مشروطه شروع شده بود ادامه بدهد و خود را به پهنه‌ی ادبیات جهان وصل کند.

در این دوره داستان کوتاه و داستان‌های بلند رونق یافت و با تکیه بر «ملکوت» ِ بهرام صادقی و «شازده احتجاب» گلشیری به یک نوع ادبی غالب تبدیل شد. می‌‌دانیم که رمان دستآورد قرن نوزدهم است و داستان بلند در قرن هفدهم پیدا شده است. ازین نظر می توانیم بگوییم استبداد رضا شاهی و کودتای بیست و هشت مرداد تاریخ ادبیات ما را دویست سال به عقب راند.

نخستین نشانه‌های انقلاب

نخستین نشانه‌ی انقلاب بهمن را در رمانی به نام شب هول، نوشته‌ی هرمز شهدادی سراغ داریم. در این اثر استاد یکی از دانشگاه‌های ایران، مردی ترسخورده و خشمگین به نام هدایت اسماعیلی از ناآرامی‌ها و اعتراضات دانشجویی سخن می‌گوید و از ترس‌خوردگی‌اش نفرت دارد. فصل‌های آغازین این کتاب یک سند اجتماعی بی‌نظیر است از ذهنیتی که در سال ۱۳۵۶در دانشگاه‌ها و محافل ادبی وجود داشت. راوی این داستان در یکی از صحنه‌های آغازین رمان می‌گوید:

«با اینهمه گارد. نوبت به انبیا چو رسید آسمان تپید. امروز کلاس تشکیل می‌شود. مشکل همین است. مگر می‌شود رفت سر کلاس؟ مگر می‌شود نرفت سر کلاس؟ مگر می‌شود رفت سر کلاس و درس داد؟ مگر می‌شود رفت سر کلاس و درس نداد؟ حرف زد؟ حرف نزد؟ می‌آیند. می‌نشینند. چهارچشمی دهن را می‌پایند. کلمه‌ها را می‌قاپند. مواظبند بگویی. می خواهند بگویی. حریصند. آماده‌اند. می‌خواهند دهنت را باز کنی و بگویی. حرفهایی را بزنی که خودشان جرئت ندارند بزنند. حرفهایی که خودم نمی‌خواهم بزنم. اعتقاد داشتن مهم نیست. مهم چشمهایی است که به دهنت خیره شده‌اند. به قول عبید زاکانی: قاضی قوم خود را گفت ای مردم خدای را شکر کنید. شکر کردند و گفتند این سپاس از بهر چه باشد؟ گفت خدای را سپاس دارید که فرشتگان را نجاست مقرر نیست ارنه بر ما می ریستند و جامه‌های ما را می آلودند.»

رمان ضدانقلاب

سپس در یک دوره‌ی نسبتاً طولانی مضمون انقلاب به کل از ادبیات ما حذف ‌شد و تا امروز، با وجود حمایت های بی دریغ دولت از نویسندگان حوزه‌ی هنرهای اسلامی و دیگر نویسندگان وابسته به نهادهای دولتی، نتوانسته‌اند رمان انقلاب را بنویسند. در مقابل نویسندگان مستقل آثار ماندگاری در این عرصه پدید آورده‌اند.

در خارج از ایران مهشید امیرشاهی با انتشار رمان «در حضر» نخستین نمونه از رمان انقلاب را ارائه می‌دهد. این رمان که تا امروز همچنان منحصر به فرد است، در واقع روزنگار وقایعی است که با ۱۷شهریور ۵۷ آغاز می‌شود و با کناره‌گیری بختیار و به قدرت رسیدن دولت موقت و خروج نویسنده از ایران به پایان می‌رسد. مهشید امیرشاهی موفق می‌شود از درون طبقه‌ی متوسط متجدد گزارشی مستند از انقلاب ایران به دست دهد.

امیرشاهی در این رمان یک نویسنده‌ی تحلیلگر نیست. او گزارشگر وقایع روز است و اتفاقاً به همین دلیل رمان او یک سند بی‌همتا از چگونگی غلبه مذهب اسلام بر زندگی روزانه ایرانیان و تحمیل تدریجی حجاب به زنان ایرانی است. امیرشاهی از نشست مجلس شورای ملی بعد از واقعه‌ی هفده شهریور گزارش زیر را به دست می‌دهد:

«نماینده دیگری پشت تریبون می‌رود و با صدایی نحیف اعلام می‌کند که به خاطر فجایع «جمعه سیاه»، از روز قبل به مدت یک هفته روزه گرفته است.

مهین می‌گوید «طفلکی! پیداس نا نداره.»

تظاهر به مذهبی بودن هم این روزها سخت رایج است. فقط وکیل مخالف خوان نیست که با روزه‌داری خارج فصل اسلام آورده است - خود نخست وزیر هم بیش از عرف عابد و مسلمان شده است؛ چپ و راست می‌رود و لی‌لی به لالای «آیات عظام» و «آقایان روحانیون» می‌گذارد. برای آنکه ارباب عمائم شب آسوده بخوابند، قمارخانه‌ها و کاباره‌ها را تعطیل کرده است.»

رمان بازنگری در اندیشه‌ی انقلابی

در خارج از ایران محمود مسعودی در رمان «سورة‌الغراب» با نگاهی انتقادی به بازنگری در اندیشه‌ای پرداخت که به انقلاب انجامید. خانم پرتو نوری‌علاء (شاعر و منتقد ادبی) در نقد این رمان می‌نویسد:

«سورة‌الغراب» بی‌آغاز و بی‌پايان، در برابر يقين آمده است. شک در همه اعتقادات جزمیِ زمينی و آسمانی. نزول «سوره»‌ای که به‌شک و پرسش و نفی می‌نشيند. «سورة‌الغراب» خوابی است در بيداری يا واقعيتی است در رؤيا. رؤيا‌- واقعيتی که در «شهر سوره کلاغ» رخ می‌دهد. شهری که «تدريجاًً به قبری خراب و از ياد رفته تبديل می‌شود.»

«سورة‌الغراب» جهانی است که در رؤيا‌- ‌واقعيت ما محقق می‌شود. جهانی که مردمانش از ترس به‌دروغ پناه می‌برند، از دروغ به‌يقين می‌رسند و در تبعيتی همگانی «گرفتار ضرب المثل‌ها و تک بيت‌های فتوی دهنده پدرانشان» در شهری سياه‌پوش جنازه‌ای را‌- شايد جنازه آمال و آرزوهای خود را‌- ‌مشايعت می‌کنند. نظم چنين جهانی با «فرياد» ناگهانی هنگام پريدن از خوابی هولناک يا دريافتی غير‌منتظر، در همه زمان‌ها و در تمام مفردات و‌جمع صرف می‌شود: «فرياد کشيدم، فريادکشيدی، فريادکشيد. فرياد کشيديم، فرياد کشيديد، فرياد کشيدند. فرياد کشيده بودم، فرياد کشيده بودی، فرياد.‌.‌.‌»

(هنر و آگاهی، مجموعه نقدها و مقالات، انتشارات کلبه ی کتاب، لس آنجلس، ۱۹۹۹)

نخستین رمان فارسی، رمان آخوندزاده با اندیشه‌ی انقلابی شکل می‌گیرد، در خارج از ایران نوشته می‌شود و در ایران انتشار می‌یابد. تقریباً یک قرن بعد از انتشار این نخستین رمان، انقلاب دیگری در ایران اتفاق می‌‌افتد. داستان این انقلاب دوم هم که بیشتر به آسیب‌ها و نقصان‌ها نظر دارد در خارج از ایران نوشته و منتشر می‌شود. آخوندزاده خواست مشروطیت و حکومت قانون را مطرح می‌کند و برای آزادی انسان اهمیت قائل می‌شود. امیرشاهی روزنگاری به دست می‌دهد از برآمدن حکومت مشروعه و تسلط پیدا کردن روحانیت و از میان رفتن آزادی‌های فردی. مسعودی ده سال بعد، در سورة‌الغراب پیامدهای انقلاب بهمن ۵۷ را به شکل یک پارودی پیچیده و چند لایه نمایان می‌کند. این همه‌ی تجربه‌ی ما و تنها دستاورد ماست از رمان انقلاب.

صدسال قبل از آن‌که خانم فیلسوف انگلیسی «مری وولستون کرافت» درسال ۱۷۷۲ دست به انتشار «دفاع از حقوق زنان» بزند، دختر یک نجیب‌زاده‌ی اسپانیایی در مکزیک به‌تنهایی و از طریق نمایشنامه‌نویسی و نامه‌نگاری و شعر، مشغول مبارزه‌ی با دیدگاه مسلط و کاملا مردانه‌ی موجود در جامعه‌اش بود.

«سور خوانا» در ۱۶ سالگی به خاطر سرعت یادگیری سریع‌اش و پس از آن‌که اکثر آثار کلاسیک موجود در اروپا را به زبان لاتین خوانده بود از مادرش در خواست کرد که او را با پوشاندن لباس پسرانه برای ادامه‌ی تحصیل به دانشگاه بفرستد.

دست‌نوشته‌ای از «سور خوانا»

اما به جای آن، خانواده‌ی این دختر جوان مکزیکی مقدمات ازدواج از پیش تعیین شده‌ی سور خوانا با یک اشراف‌زاده‌ی مسن و پول‌دار را تدارک می‌دیدند. سور خوانای ۱۹ساله برای آن‌که به ازدواج اجباری تن ندهد تنها چاره‌ی فرار را در آن دید که با پناه‌بردن به صومعه، راهبه و تارک دنیا شود.

احترام و حمایت بی‌شائبه‌ی کشیش اصلی صومعه، به او اجازه داد که در صومعه در سطح تحصیلات عالی به تدریس و تحقیق مشغول گردد. بعد از مدت کوتاهی کتابخانه‌ای با ۴هزار کتاب برای خود دست و پا کرد و کم‌کم شروع به ارسال مقالات و اشعارش به اشخاص با نفوذ فرهنگی و مذهبی کشور نمود.

مجسمه‌ی «سور خوانا»

سور خوانا با درک موقعیت خویش به‌عنوان یک زن، در قرنی که به زن اجازه‌ی تحصیل و ابراز نظر نمی‌داد و با تسلطی که به افکار فلسفی دوران خویش داشت با شجاعت و دقت تمام پایه‌های نظری عصر خویش را به چالش کشاند. سور خوانا در شعر بلند « رویای اول» ضمن تحمل و پذیرش نظریه‌ی جدایی بدن و روح که از عقاید فیلسوف هم‌عصرش دکارت و فیلسوفان عهد عتیقی چون افلاطون و آگوستین نشات گرفته بود آن را به دغدغه‌ی اصلی خود پیوند داد.

سور خوانا می‌دانست که نظریه‌ی « کارتزیان» به این باور در جامعه‌ی مردانه دامن زده بود که مردان از نظر جسمی و بالطبع روحی از زنان برترند و امکان تدریس و ابتیاع فرهنگ توسط زنان امر بی‌هوده‌ای است. از زاویه‌ی نگرش فلسفی و مذهبی فوق منطق و شعور استعدادی است ذاتی که فقط در مردان یافت می‌شد.

نقاشی‌ای از «سور خوانا»

سور خوانا در شعر بلند «رویای اول» به خود اجازه می‌دهد که به بهانه‌ی غلتیدن در یک رویای شبانه روح‌اش را از جسم فیزیکی‌اش جدا کند و به سفری روحانی در دانش معاصر اروپا بپردازد. سور خوانا در این شعرش با قدرت تخیل ادبی‌اش ثابت می‌کند که زنان نیز می‌توانند خلاق و هنرمند باشند.

In a Lighter Vein تاثیر‌گذارترین شعر و جسورترین شعر سور خواناست که مردان را به گونه‌ای آشکار مورد حمله قرار داد و به تناقضی در رفتار مردان اشاره دارد که تا کنون نیز ادامه یافته دارد.

سور خوانا با مطرح‌کردن موضوع روسپی‌گری در آن شعر، با حالتی پرخاشجویانه، در اوج بگیر و ببندها و آتش‌زدن‌های انگیزاسیون، با لحن تندی شعرش را آغاز می‌کند و با خطاب آن‌ها تحت عنوان «ای مردان احمق» بلافاصله از آن‌ها می‌پرسد که چرا به شیوه‌ی ناروایی همیشه زن‌ها رادر مظان تهمت قرار می‌دهید؟

سور خوانا در آن شعر کوتاه از اعتراض همیشگی مردان پرده بر‌می‌دارد که از طرفی با سوز و گداز از عشق مجنون‌وار خود و این‌که چرا زن‌ها عشق ما را پاسخ نمی‌دهند می‌نالند. و از طرف دیگر در اولین فرصت، وقتی که معشوقه را وادار به ابراز عشق متقابل نمودند از آن‌ها به‌عنوان زنان سست و بی‌آبرو یاد می‌کنند.

You whimper if you’re turned away
You sneer if you’ve been gratified

سور خوانا در همان شعر، این سووال همیشگی را پیش روی مردان می‌گذارد که در معامله‌ی بین مردان و روسپی‌ها چه شخصی بیش‌تر گناه‌کار است؟

The woman who sins for money
Or the man who pays to sin?

سور خوانا نزدیک به ۴۰۰سال پیش، تاوان این جسارت شاعرانه‌اش را می‌پردازد. دست‌اندر‌کاران جامعه، چالش او را بر نتافتند و با تمسک به نامه‌ای که او به‌طرز خصوصی برای یکی از رهبران کلیسای شهر نوشته بود و در آن از حق تحصیل زنان دفاع کرده بود عرصه را بر او تنگ می‌کنند.

نقاشی‌ای از «سور خوانا»

از آن پس سور خوانا، تنها نویسنده و نمایشنامه‌نویس و شاعر مستعمره‌ی اسپانیا در مکزیک، حفاظت کشیش صومعه را از دست می‌دهد و پس از مدت کوتاهی کتاب‌خانه‌اش برچیده می‌شود، و ناچار می‌شود در ۴۶سالگی از همه‌ی مزایای یک ادیب هنرمند محروم گردد.

سور خوانا در ادامه‌ی افزایش فشارها دست از هرگونه فعالیت ادبی می‌کشد و فقط به‌عنوان یک راهبه به کار سخت و طاقت‌فرسا تمسک می‌جوید. او یک سال بعد، در حین مداوای بیماران طاعون‌زده در همان صومعه، در سال ۱۶۹۵ بیمار می‌شود و چشم از جهان فرو می‌بندد.

منابع:

A -Sor Juana Inés de la Cruz Works sited: A-WOMAN HERO: SOR JUANA INEZ DE LA CRUZ. by Eric from Port Royal

B - Sunshine for Women

C- In a lighter Vein

میرحسین موسوی اعلام کرد که «جنبش سبز»، جنبشی «جوان، مستقل و خردگرا» است و تحت تاثیر موضع‌گیری‌ها و فشار‌ها، «منفعل» نمی‌شود و براساس «منافع ملی» حرکت می‌کند.

به گزارش وب‌سایت کلمه، آقای موسوی امروز دوشنبه در جمع گروهی از دانشجویان گفت که فشار‌ها و اتهام‌ها علیه «جنبش سبز»، با هدف تحت تاثیر قرار دادن «مراجع، روحانیت و متدینین» صورت می‌گیرد.

این رهبر مخالفان دولت اظهار داشت که «جنبش سبز» نه تنها به خارج وابستگی ندارد، بلکه «اجازه دخالت بیگانگان در امور خود» را هم نمی‌دهد.

به گفته موسوی، حملات، «جنبش سبز» را «دچار عدم تعادل» نخواهد کرد، چرا که «خردگرایی» در بدنه آن، بسیار قوی است.

وی در عین حال گفت: «جنبش سبز با همه دوست است. با کارگران، معلمان، جنبش زنان دوست است. حتی با کسانی که عقاید ما را ندارند، دوست است. چون بخشی از ملت ما هستند.»

وی در بخش دیگری از اظهارات خود به طرفداران «جنبش سبز» توصیه کرد که در برابر «تلخی‌ها» صبور باشند و همچنان از موضع «ناصحانه و دلسوزی»، با نظام برخورد کنند.

دعوت به شرکت در راهپیمایی ۲۲ بهمن
آقای موسوی همچنین از طرفداران «جنبش سبز» خواست با «حفظ هویت» در راهپیمایی ۲۲ بهمن شرکت کنند.

این رهبر مخالفان افزود حضور در این‌گونه مراسم‌ها در «سطح ملی، آثار خوبی» خواهد داشت.

مهدی کروبی و محمد خاتمی نیز پیش‌تر، از طرفداران جنبش سبز خواسته‌اند در راهپیمایی این روز حضور گسترده‌ای داشته باشند.

شورای هماهنگی جبهه اصلاحات که متشکل از ۱۷ حزب و تشکل سیاسی است نیز در بیانیه‌ای از معترضان دعوت کرده‌ تا در مراسم این روز شرکت کنند.

انتقاد از مواضع مسئولان دولت
نخست‌وزیر پیشین ایران در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از سیاست‌های داخلی و خارجی حاکمان جمهوری اسلامی، به آنها توصیه کرد «سیاست متعادلی» را در پیش بگیرند و تلاش کنند تا در جهان «دوست» پیدا کنند.

موسوی، تلاش برای حل و فصل مسائلی که در خیابان‌ها رخ می‌دهد به وسیله «توپ و تفنگ» را یکی از مشکلات اساسی کشور دانست و گفت که ریشه این مسائل، وجود فاصله میان تغییرات جامعه با تغییرات حاکمیت است.

وی از اینکه عده‌ای با «دوقطبی‌ کردن» جامعه قصد دارند «مردم را بهتر سرکوب» کنند، اظهار تاسف کرد و افزود: «منافع عده‌ای در دو قطبی کردن جامعه است.»

رئیس سابق فرهنگستان هنر در بخش دیگری از اظهارات خود گفت که مسئولان جمهوری اسلامی با عنوان «مدیریت جهانی»، سران کشورهای مختلف را به اسلام دعوت می‌کنند، در حالی که حتی «یک دوست نزدیک و صمیمی در منطقه و جهان نداریم.»

آقای موسوی افزود:‌ «با آنها نامه‌نگاری می‌کنند، به ما می‌گویند بیایید و به این کشورها ناسزا بگویید و با آنها مقابله کنید.»

این رهبران مخالفان، خطاب به حاکمان جمهوری اسلامی گفت که «این‌که ما هم مثل شما، سیاستی ماجراجویانه داشته باشیم، یک روز ناسزا بگوییم، یک روز بخندیم و روزی نامه فدایت شوم بنویسیم، را نمی‌پذیریم.»

نفی خشونت و هشدار به روحانیون
میرحسین موسوی در ادامه اظهارات خود به «مغفول ماندن» هفت اصل قانون اساسی اشاره کرد که مربوط به تشکیل شوراها است.

موسوی گفت اگر این اصول به اجرا گذاشته شود، «سایه دیکتاتوری، استبداد، حاکمیت نظرهای شخصی و منافع گروهی را از نظام» دور می‌کند.

به گفته این رهبر مخالفان دولت، در حال حاضر کسانی که «صاحب مال، امکانات و منافعی» شده‌اند، براساس منافع خود قانون اساسی را تفسیر می‌کنند.

وی افزود که «باید دید که چه کسانی از بسته شدن روزنامه‌ها و رسانه‌ها سود می‌برند.»

آقای موسوی اظهار داشت که نهاد‌هایی همچون پلیس، سپاه و بسیج، «محترم» هستند، اما «ما با خشونت، زدن، سرشکستن و کشتن مخالفیم.»

وی خطاب به روحانیون و معتقدان به دین گفت: «زندانی کردن، ضرب و شتم، گرفتن‌ و بستن‌ها، چون به نام اسلام و حکومت اسلامی صورت می‌گیرد، ضرر آن به اسلام بازمی‌گردد و باید همه تلاش کنیم که این حالت از بین برود.»

نخست وزیر سابق ایران افزود: «زدن، گرفتن و بستن چه ربطی به اسلام دارد و یا جلوی برهان و گفتگو را گرفتن چه ربطی به اسلام دارد. جستجو در احوال شخصی مردم چه ربطی به اسلام دارد. وارسی ایمیل‌های مردم چه ربطی به اسلام دارد. این مسائل با اعتقادات دینی و اصول قانون اساسی منافات دارد.»

وی در پایان اظهار داشت:‌ «ما از آزادی، اعتماد به ملت و گردش آزاد اطلاعات لطمه نمی‌بینیم.»

موج جديد بازداشت روزنامه‌نگاران و فعالان مدنی در روزهای اخير افزايش يافته است. بنابر آخرين گزارش‌ها روز يک‌شنبه چهار روزنامه‌نگار در تهران و شهرستان‌ها بازداشت شده‌اند.

هم‌چنين علی کلايی (فعال حقوق بشر و عضو کميته‌ی گزارش‌گران حقوق بشر) نيز در همين‌روز بازداشت شد. پيش از آن روز سه‌شنبه جميله دارالشفايی و خواهرش بنفشه دارالشفايی از فعالان عرصه‌ی هنر و موسيقی و روز پنج‌شنبه سما بهمنی (فعال حقوق بشر در مهاباد) بازداشت شدند.

رضا معينی، مسوول بخش ايران سازمان «گزارش‌گران بدون مرز»

رضا معينی، مسئول بخش ايران سازمان «گزارش‌گران بدون مرز»، احتمال می‌دهد که تعداد بازداشت‌شدگان بيش از اين‌ها باشد و می‌گويد:

«از روز پنجشنبه تا امروز يعنی ظرف کم‌تر از يک هفته بيش از ۱۴ روزنامه‌نگار در ايران بازداشت شده‌اند.

ما گزارشاتی از سراسر ايران داشتيم که اين دستگيری‌ها سازماندهی‌شده و سراسری است، چون تعدادی از روزنامه‌نگاران در شهرستان‌ها نيز بازداشت شده‌اند ولی از آن‌جايی که خبر هنوز تاييد نشده است آن را منتشر نکرده‌ايم، اما اخبار را دنبال و جمع‌آوری می‌کنيم.»

به عقيده‌ی رضا معينی اين بازداشت‌ها که در آستانه‌ی روز ۲۲بهمن و سال‌گرد انقلاب صورت می‌گيرد، ادامه‌ی همان روندی است که از ۲۲خرداد پس از انتخابات رياست‌جمهوری آغاز شده و هدف آن جلوگيری از خبررسانی و ايجاد سکوت در جامعه است.

علی کلايی (فعال حقوق بشر و عضو کميته‌ی گزارش‌گران حقوق بشر)، از بازداشتی‌های اخیر

وی در اين‌باره می‌افزايد:

«از ۲۲خرداد تا امروز که به ۲۲بهمن نزديک می‌شويم، جمهوری اسلامی بر اين فکر پافشاری می‌کند که روزنامه‌نگاران و وب‌نگاران و بخشی از فعالين جامعه‌ی مدنی عاملان و آمران اصلی تظاهرات و نارضايتی مردم هستند.

اما به‌رغم اين دستگيری‌ها تظاهرات مختلف از جمله روز قدس، ۱۳آبان، ۱۶آذر و روز عاشورا ادامه پيدا کرده و ارتباط مستقيمی با خبررسانی ندارد. البته خبررسانی مهم است و آن‌چه امروز در حال انجام است نابودی اطلاع‌رسانی و مطبوعات است و جمهوری اسلامی فکر می‌کند می‌تواند بحران را با سکوت و ايجاد خفقان حل کند.

مهسا جزينی (روزنامه‌نگار روزنامه‌ی «ايران» در اصفهان)، از بازداشتی‌های اخیر

از روز ۲۳خرداد ما در اطلاعيه‌های خود گفتيم که راه برون‌رفت از بحران سرکوب و خفقان نيست، بل‌که گفت‌وگو و آزادی بيان برای همگان است.»

در دو هفته‌ی اخير در ايران سرعت اينترنت کاهش و فيلترينگ سايت‌ها و وبلاگ‌ها افزايش يافته است. روز يک‌شنبه رضا تقی‌پور، وزير ارتباطات کشور، اعلام کرد مشکل اختلال در اينترنت و پايين‌بودن سرعت آن تا يک‌هفته‌ی ديگر نيز ادامه خواهد داشت. بر اساس اين گفته اختلال در اينترنت و کندی آن پس از ۲۲بهمن برطرف خواهد شد.

به گفته‌ی رضا معينی، عضو سازمان گزارش‌گران بدون مرز، تجربه نشان می‌دهد اين اقدام‌ها تاثيری در جلوگیری از حرکت‌های اعتراضی مردم ندارد. او در ادامه می‌افزايد:

«در سال ۵۷ اگر انقلابی در ايران رخ داد، روزنامه‌ها و رسانه‌های آزاد و هم‌چنين اينترنت وجود نداشت. اما اطلاع‌رسانی انجام می‌شد.

با قطع اطلاع‌رسانی فقط بحران گسترده‌تر می‌شود. امروز ۶۵ روزنامه‌نگار و وب‌نگار در زندان هستند که پنج‌نفر از اين‌ها قبل از ۲۲خرداد بازداشت شده‌اند و ۶۰نفر ديگر از ۲۲خرداد به اين سو در حالی که تک‌تک اين افراد منادی صلح و آرامش و تلاش مسالمت‌آميز در جامعه بودند.»

زينب کاظم‌خواه (خبرنگار هنری خبرگزاری «ايسنا»)، از بازداشتی‌های اخیر

بدين ترتيب، در شرايطی که فشار بر روی روزنامه‌نگاران و فعالان مدنی فزونی يافته و وزارت اطلاعات و نيروهای امنيتی تمام تکنيک‌ها را برای جلوگيری از اطلاع‌رسانی به مردم به کار می‌بندند، به عقيده‌ی رضا معينی نقش مردم در جريان انتقال خبر برجسته می‌شود:

«امروز هر فرد به رسانه تبديل شده است. قطع‌کردن ارتباطات ايجاد خشونت است يعنی خشونت فقط سرکوب توسط نيروهای امنيتی به‌شکل وحشيانه نيست، خشونت يعنی محروم‌کردن مردم از دانستن آن‌چيزی که بايد بدانند. اين هم نوعی خشونت است که جمهوری اسلامی به شکل مشخص عامل اصلی آن عليه مردم ايران است.»

بازداشت گسترده‌ی روزنامه‌نگاران در سراسر ايران به‌ويژه طی هفته‌های اخير بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها و مجامع حقوق بشری و محافل سياسی جهان داشته است.

رضا معينی با استناد به تاريخچه‌ی فعاليت سازمان گزارش‌گران بدون مرز اين روند را بی‌سابقه می‌داند و می‌گويد:

‌«امسال بيست و پنجمين سال‌گرد تاسيس سازمان گزارش‌گران بدون مرز است. به گواه آمارها طی اين ۲۵سال، چنين دستگيری‌هايی بی‌سابقه بوده است.

به‌عنوان مثال در رواندا يک قتل عام صورت گرفته ولی اين تعداد روزنامه‌نگار بازداشت نشده‌اند. آمار بعدی مربوط به الجزاير است که روزنامه‌نگاران از سوی حکومت مرکزی و افراط‌گرايان اسلامی تحت فشار و تهديد بودند، ولی باز هم اين تعداد روزنامه‌نگار بازداشت نشدند.

بنابر آمار ما طی ۲۵سال گذشته در جهان بی‌سابقه است که اين تعداد روزنامه‌نگار بازداشت و يا مجبور به ترک کشور خود شوند و يا اين تعداد روزنامه‌نگار که امروز تحت فشارها و سرکوب مداوم در ايران مقاومت کنند و هم‌چنان به اطلاع‌رسانی ادامه دهند.»

رضا معينی ضمن هشدار به خطری که جان روزنامه‌نگاران و فعالان سياسی و مدنی را تهديد می‌کند، بر هم‌بستگی با خانواده‌های زندانيان سياسی در بند تاکيد دارد:

«روزنامه‌نگاران زندانی مانند ديگر زندانيان سياسی در خطر قرار دارند و تنها راه نجات علاوه بر صحبت‌کردن درباره‌ی اين موضوع، هم‌بستگی با خانواده‌های آن‌ها و تلاش خانواده‌های زندانيان سياسی است.

در سال‌های سياه دهه‌ی ۶۰ مادران و خواهران و همسران و فرزندان زندانيان بودند که جمهوری اسلامی را وادار کردند زندانی سياسی را به رسميت بشناسد و نتواند آن‌گونه که می‌خواهد به زندانيان تعرض کند.»

آقای منوچهر متکی، وزیر امور خارجه‌ی ایران از احتمال توافق هسته‌ای با کشورهای غربی در آینده‌ی نزدیک خبر داده است. او در کنفرانس امنیت جهانی مونیخ در آلمان سخن‌رانی کرده و از آمادگی ایران برای عملیاتی‌کردن توافق هسته‌ای خبر داده است.

در همین زمینه با آقای دکتر مهران براتی، پژوهش‌گر دانشگاه برلین و تحلیل‌گر سیاسی، به گفتگو پرداختم؛

آقای دکتر براتی! به نظر شما چرخش ناگهانی جمهوری اسلامی به دلیل آن بود که به نقطه‌ی غیر قابل برگشت رسیده است؟ چرا این چرخش ناگهانی صورت گرفت؟

البته این‌که واقعا یک چرخش سیاسی باشد یا نه مورد سووال است. سیاست‌مدارانی که در گفتگوی با آقای متکی شرکت کرده‌اند همگی متفق‌القولند دولتی که می‌خواهد سیاست جدیدی را اعلان کند این را در یک کنفرانس غیر رسمی انجام نمی‌دهد.

بل‌که نامه‌ای به آژانس می‌نویسد و اطلاع می‌دهد که ما پیش‌نهادات قبلی شما را که رد کرده‌ایم با این تغییرات و یا با این شرایط قبول می‌کنیم و این تبدیل به یک موضع رسمی خواهد شد.

دکتر مهران براتی، پژوهش‌گر دانشگاه برلین و تحلیل‌گر سیاسی

کنفرانس امنیتی مونیخ یک کنفرانس رسمی دولتی یا بین‌المللی نیست. بل کنفرانسی است که به همت یک نهاد غیر انتفاعی در سال‌های ۵۰ به وجود آمد. آن بنیاد غیر انتفاعی وابسته به یکی از شرکت‌های بزرگ اتومبیل‌سازی آلمان بوده است.

کنفرانسی که جنبه‌ی غیر رسمی و اندیشکده‌ای داشته، اکنون محلی شده که سیاست‌مداران جهان گمان می‌کنند می‌توانند با آزادی بیش‌تری در مورد مسایل جهانی و امنیتی صحبت کنند. ولی به هر صورت این کنفرانس نمی‌تواند جایی برای گفتگو بر سر معاهدات بین‌المللی باشد.

به همین‌دلیل هم حدس بر این است که ایران به دو دلیل مساله را مطرح کرده و بعد از ۲۲بهمن باز شرایط خود را تغییر خواهد داد. یکی این‌که حکومت ایران از طرف مخالفین شدیدا زیر فشار قرار گرفته و افزایش یک تهدید بین‌المللی، به شکل تحریم یا تهدیدهای نظامی وضع را برای حکومت ایران سخت‌تر می‌کند.

به ویژه این‌که آقای اوباما در دورتادور همسایگی ایران، در جنوب ایران، امارات عربی، و کشورهای مجاور موشک‌ها و سپرهای دفاع موشکی کار گذاشته است که امکانات ایران را محدود می‌کند.

با فرستادن ۳۰هزار سرباز جدید آمریکایی به افغانستان باز هم شرایط جدید ایجاد می‌شود. به دلیل آن‌که کشورهای دیگر هم نیروهای‌شان را در افغانستان افزایش می‌دهند. یعنی در صورت یک درگیری نظامی، احتمال پیش‌برد نظامی غرب و متحدان‌اش بیش‌تر است.

ایران وقتی می‌تواند از زیر این ضربه‌ها بیرون آید که از مسایل داخلی کمی خیال خود را راحت کند، دست‌اش برای تهدید خارجی بازتر باشد و به داخل پیام دهد که ما در حال تفاهم با دنیا هستیم. و روی پشتی‌بانی جهانی در دفاع از حقوق به حق مردم حساب نکنید. این‌ها بحث‌هایی است که در حواشی کنفرانس انجام می‌گیرد و هیچ‌کس مطمئن نیست که جمهوری اسلامی واقعا تصمیم گرفته مشکل اتمی را حل کند.

وزیر امور خارجه‌ی آلمان هم گفته است هر چند گفتگو با جمهوری اسلامی می‌تواند گام مفیدی باشد اما در مورد ایران تنها به حرف اعتماد ندارد و باید دید ایران در عمل چه روی‌کردی نشان می‌دهد و گفته است تا به حال از طرح کتبی و رسمی خبری نیست.

احمدی‌نژاد و متکی هم مسایلی را مطرح کرده‌اند. اما آن‌چه مسلم است جمهوری اسلامی در تنگ‌نای تنش داخلی و تحریم‌های خارجی است. چشم‌انداز شما نسبت به آینده چیست؟

به احتمال قوی، اگر پیش‌نهاد سنا و کنگره یکی بشوند و مجددا در مورد آن رای‌گیری شود و آمریکا آن را تصویب کند و اگر روسیه و چین بر روی هیچ تهدید دیگری توافق نکنند، می‌توانند در شورای امنیت روی تحریم بنزین توافق کند.

این بار مساله‌ی تصمیم درباره‌ی تحریم‌ها بسیار جدی‌تر از گذشته است و این پیام را به احتمال زیاد آقای احمدی‌نژاد هم گرفته‌اند

معنی تحریم بنزین این است که شورای امنیت باید رفت‌وآمد هرگونه کشتی به ایران را کنترل کند که حامل بنزین یا مشتقات دیگر باشد. این وضع جدیدی را در خلیج فارس برای حکومت ایران به وجود می‌آورد.

در آن‌‌جا دیگر مساله‌ی کنترل رفت و آمد بنزین نیست. تمام کشتی‌هایی که سلاح‌های جنگی و کالاهایی دارند که مربوط به صنایعی می‌شوند که بلاواسطه کاربرد نظامی ندارند، در دستور کار قرار خواهند گرفت.

با وضعی که در بانک‌های ایران به وجود آمده است، هجوم مردم به بانک‌های ملت و ملی برای پس‌گرفتن پول‌های‌شان زیاد شده است. به دلیل آن‌که مردم فکر می‌کنند بانک‌ها ورشکست شده‌اند. تحریم‌های بانکی بیش‌تر به اضافه‌ی تحریم بنزین وضع جدیدی را به وجود خواهد آورد.

اگر در کنار همه‌ی این‌ها مساله‌ی شورش مردم برای دفاع از آزادی‌ها را جمع کنیم، و یا حوادثی که ممکن است در ۲۲بهمن پیش آید را مورد توجه قرار دهیم، درمجموع حکومت در شرایطی است که فکر می‌کند برای آن‌که قدری دست‌اش باز شود، باید با غرب تفاهم بیش‌تری نشان دهد. ولی این‌که تا چه حدی این کار را به پیش ببرد مساله‌ی دیگری است.

و اگر تمام این‌ها، همان‌طور که وزیر خارجه‌ی آلمان گفته است حرف باشد، تحریم‌ها عملی می‌شود؟

دولت آلمان تأکید کرده است که اگر ما نتوانیم در شورای امنیت یک مصوبه‌ی مشترک اعضای دایمی شورای امنیت به‌اضافه‌ی آلمان را داشته باشیم، کشورهای اروپایی به‌هم‌راه آمریکا، بدون تأیید شورای امنیت تحریم‌ها را به پیش خواهند برد.

به همین دلیل، این بار مساله‌ی تصمیم درباره‌ی تحریم‌ها بسیار جدی‌تر از گذشته است و این پیام را به احتمال زیاد آقای احمدی‌نژاد هم گرفته‌اند.

آمریکا و اتحادیه اروپا در خصوص ادامه سرکوب معترضان به نتیجه انتخابات در مراسم روز ۲۲ بهمن ابراز نگرانی کردند.

خبرگزاری رویترز نوشته است که واشینگتن و اتحادیه اروپا در بیانیه مشترکی از رهبران ایران خواسته‌اند که به قطعنامه‌های بین‌المللی حقوق بشر عمل کنند.

AFP

در این بیانیه آمده است: «ما نگران خشونت‌ها و سرکوب‌های احتمالی بیشتر در روزهای آینده و به ویژه در سالروز تاسیس جمهوری اسلامی هستیم.»

معترضان به نتیجه انتخابات اعلام کرده‌اند که با شرکت در مراسم ۲۲ بهمن، اعتراض خود را به دولت برآمده از انتخابات و حوادث پس از آن اعلام می‌کنند.

این در حالی است که مقام‌های امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی نسبت به هرگونه «هنجارشکنی» در این روز به مخالفان هشدار داده‌اند.

در این بیانیه مشترک، «بازداشت‌های گسترده و برگزاری دادگاه‌های دسته‌جمعی، تهدید معترضان به اعدام، ارعاب اعضای خانواده بازداشت‌شدگان و ادامه انکار حق آزادی بیان و اجتماعات مسالمت‌آمیز شهروندان» نقض قوانین حقوق بشر در جمهوری اسلامی اعلام شده است.

ایالات متحده و اتحادیه اروپا در پایان این بیانیه، از رهبران جمهوری اسلامی خواسته‌اند با رعایت قطعنامه‌های بین‌المللی حقوق بشر و پایان ارعاب شهروندان ایران، افرادی که برای احقاق حقوق خود تلاش می‌کرده‌ و اکنون زندانی هستند را آزاد کنند و کسانی که حقوق شهروندان را تضییع کرده‌اند، دادگاهی کنند.

با نزدیک شدن سالروز پیروزی انقلاب ایران، نگرانی‌های فعالان داخلی نیز نسبت به سرکوب معترضان افزایش یافته است.

شیرین عبادی، برنده ایرانی جایزه صلح نوبل هشدار داده است که ادامه «کشتار مردم بی‌دفاع ایران، فاجعه به بار می‌آورد.»

در روزهای گذشته، تعداد قابل توجهی از روزنامه‌نگاران و فعالان مدنی در ایران بازداشت شده‌اند. شبکه اینترنت و ارسال پیام کوتاه و تلفن‌های همراه نیز در تهران و برخی شهرهای دیگر ایران دچار اختلال شده است.

از ۱۱ تا ۱۵ فوریه، شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو برای بررسی نحوه اجرای موازین حقوق بشر در کشورهای مختلف جلسه خواهد داشت. روز پانزدهم فوریه این بررسی به مدت ۳ ساعت به ایران اختصاص خواهد داشت.

او می‌گوید که ترکیب شورا مانند ترکیب مجمع عمومی سازمان ملل به صورتی است که متأسفانه تعداد کشورهای غیر دموکراتیک بیشتر است و این بحرانی است که از بعد از جنگ جهانی دوم تا کنون در سازمان ملل وجود داشته‌است.

در سازمان ملل دو نهاد در ارتباط با حقوق بشر وجود دارد، یکی شورای حقوق بشر سازمان ملل است که جانشین کمیسیون حقوق بشر شده است، این شورا هرساله در ارتباط با وضعیت و رسیدگی به یک موضوع حقوق بشری در تمام دنیا، اقدام به تعیین گزارش‌گرهای موضوعی می‌کند، به طور مثال اعدام، شکنجه، حقوق اقلیت‌های قومی، حقوق اقلیت‌های مذهبی، آزادی بیان، آزادی مطبوعات، در تمام کشورها، چه کشورهایی که نظام دموکراتیک دارند، چه کشورهایی که ندارند.

گزارش‌گر تعیین شده، باید ظرف یک سال که مدت مأموریتش است به کشورهای گوناگون رفته و بگوید آن حق یا آزادی موضوع مأموریت او درآن کشور در چه شرایطی هست و از نظر حقوقی، قانونی و عملی چه وضعیتی دارد.

انجام مأموریت این گزارش‌گر مستلزم آن است که به او اجازه ورود به کشور را بدهند، و دوم این که در کشور موجبات انجام مأموریت را فراهم کنند. طی چهار سال حکومت آقای احمدی نژاد هیچ‌کدام از گزارش‌گران موضوعی حقوق بشر نتوانستند به ایران بروند.

بنابراین اجلاس حقوق بشر که ۱۱تا ۱۵ فوریه در ژنو برگزار خواهد شد، رسیدگی به مسائل موضوعی که گزارش‌گران سازمان ملل از جمله در مورد ایران ارائه ‌می دهند، در دستور کارش نخواهد بود؟

نه این مسئله‌ای کلی است، یعنی شورای حقوق بشر به چگونگی اجرای موازین حقوق بشر در ارتباط با اعلامیه، در ارتباط با میثاق‌های حقوق مدنی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، در همه کشورها نظارت می‌کند.

با توجه به این‌که در شورای حقوق بشر برخلاف مجمع عمومی سازمان ملل، همه کشورها حضور ندارند و تعداد اعضای آن محدود است و از هر قاره‌ای تعدادی کشور به صورت دوره‌ای منصوب می‌شوند، و برای این‌که مسائل سیاسی روی کار شورا اثر نگذارد، چیزی به نام بازبینی عمومی دوره‌ای گذاشته‌اند.

با تغییری که در ساختار شورا، در ارتباط با کمیسیون حقوق بشر گذشته به وجود آمده است، بنابراین تمام کشورها وضعیتشان مورد رسیدگی قرار می‌گیرد.

نوبت هر کشوری که فرا برسد، وضعیت حقوق بشر در آن کشور بررسی می‌شود، امسال قرار است روز ۱۵ فوریه این بازبینی در شورای حقوق بشر صورت بگیرد.

دکتر عبدالکریم لاهیجی می‌گوید در قطع‌نامه ماه دسامبر، برای اولین‌بار با تمام تلاش‌هایی که انجام شد تنها توانستیم از ۱۹۲ کشور، رأی موافق ۸۰ کشور را جلب کنیم

به این ترتیب روز ۱۵ فوریه،اجلاس شورای حقوق بشر دقیقا به کدام موارد از نقض حقوق بشر در ایران و چگونه رسیدگی خواهد کرد؟

این یک رسیدگی کلی خواهد بود، به این صورت که زمان رسیدگی سه ساعت است و کشوری که وضعیت حقوق بشر در آن مورد بررسی قرار می‌گیرد، یک ساعت فرصت دارد تا حقوق بشر را در کشورش توضیح دهد، کشورهای دیگری که عضو شورا هستند، سه دقیقه حق سؤال دارند، و کشورهای دیگری که عضو شورا نیستند ولی عضو مجمع عمومی سازمان ملل هستند، دو دقیقه حق سؤال دارند، به این صورت رسیدگی انجام می‌شود.

سپس آن کشور، در مقابل سؤال‌ها و توصیه‌هایی که به او شده، امکان پاسخ دارد، که چه سیاست‌هایی را اتخاذ می‌کند، که جمهوری اسلامی دو روز بعد می تواند جواب سؤال‌ها را بدهد.

برای پاسخ به سؤال شما، فرض کنید یک کشوری عضو شورا یا به طور کل عضو سازمان ملل می‌تواند برای دو یا سه دقیقه در مورد مجازات اعدام، شکنجه، بازداشت‌های خودسرانه، در ایران مسئله‌ای را مطرح کنند.

به جز شورای حقوق بشر و نمایندگان دولت‌ها، تشکل‌های غیردولتی مدافع حقوق بشر هم در آن اجلاس شرکت دارند، توصیه‌های آن‌ها چه تأثیری دارد؟

سازمان‌های حقوق بشری که مورد تأیید سازمان ملل قرار گرفته‌اند نیز در آن نشست، اجازه حضور دارند ولی اجازه صحبت ندارند. سازمان‌های حقوق بشری، زمانی که شورای حقوق بشر تصویب کند که راجع به وضعیت حقوق بشر در یک کشور یک جلسه رسیدگی بگذارند، این اجازه را دارند.

مثلاً اگر در روز دوشنبه آینده یک کشوری تقاضا کند که ما می‌خواهیم با توجه به وخامت وضع حقوق بشر در ایران یک اجلاس فوق‌العاده در شورا در ماه مارس برای این موضوع تشکیل بشود، مستلزم آن است که شورا این موضوع را تصویب کند، آن وقت اجلاس آینده شورا به وضعیت حقوق بشر در ارتباط با وقایع اخیر یا وقایع یکی دوسال گذشته رسیدگی خواهد کرد.

انتقاد فعالان مستقل حقوق بشر بر این است که اساساً سازمان ملل اهرم‌ها و قدرت‌ جدی برای نظارت برنقض حقوق بشر ندارد، و این بیشتر دولت‌ها و قدرت‌های سیاسی هستند که از طریق فشارهای سیاسی بر نظارت یا عدم نظارت واقعی تأثیرگذار هستند؟

شما نمی‌توانید سازمان ملل را از دولت‌ها جدا کنید، سازمان ملل قائم به خود نیست، سازمان ملل نهادی مرکب از دولت‌ها است. بنابراین اگر می‌گوییم در شورای حقوق بشر تصویب شود، در شورای حقوق بشر دولت‌ها عضویت دارند و قضیه صددرصد سیاسی است.

ترکیب شورا مانند ترکیب مجمع عمومی سازمان ملل به صورتی است که متأسفانه تعداد کشورهای غیر دموکراتیک بیشتر است و این بحرانی است که از بعد از جنگ جهانی دوم تا کنون در سازمان ملل وجود داشته‌است.

از ۱۹۲ کشوری که عضو سازمان ملل هستند تعداد کشورهای غیر دموکرات خیلی زیادتراست، بنابراین شما نمی‌توانید سیاست برخی از کشورهای دموکراتیک را به حساب تمام کشورها بگذارید و بگویید حقوق بشر به یمن و اعتبار پشتیبانی برخی از دولت‌ها و برخی کشورها می‌تواند مورد حمایت قرار گیرد، و اگر چنین اراده سیاسی در بیشتر کشورها وجود داشته باشد، مسلم است حقوق بشر از ضمانت اجرایی بیشتری برخوردار خواهد شد.

در قطع‌نامه ماه دسامبر، برای اولین‌بار با تمام تلاش‌هایی که انجام شد تنها توانستیم از ۱۹۲ کشور، رأی موافق ۸۰ کشور را جلب کنیم.

و اما امسال، تصویب قطع‌نامه در ارتباط با وضع بحرانی حقوق بشر در یک کشور آن هم با توجه به بیلان فاجعه‌بار جمهوری اسلامی، مجمع عمومی سازمان ملل با تمام تلاش و کوشش‌های سازمان‌های بزرگ حقوق بشر و مسائلی که در خارج از مجمع عمومی می‌گذرد، با این حال ۴۰در صد کشورها به‌ این قطعنامه رأی نمی‌دهند، و چون این جا اکثریت مطلق نیست نمی‌توانیم آن را به تصویب برسانیم.

بسیاری از کشورها رأی ممتنع می‌دهند که در جمع آن‌ها کشورهای دموکراتیک هم وجود دارند، که از جهتی باعث نگرانی ما هست به این دلیل که آن‌‌ها می‌گویند روابط سیاسی، اقتصادی، فرهنگی ما با جمهوری اسلامی به گونه‌ای است که نمی‌توانیم رأی موافق بدهیم.

ولی ۶۰- ۷۰ کشور هم هستند که همیشه رأی مخالف داده‌اند ودر صدر این کشورها روسیه و چین هستند. بنابراین مسئله بیش‌تر سیاسی است و حقوق بشر قربانی تجزیه تحلیل‌ها و زد و بندهای سیاسی است.

زمانی در جنگ سرد قربانی اختلاف‌ها و تصفیه حساب‌های دو بلوک و دو اردوگاه بود ولی الان متأسفانه در دنیایی که تعداد اردوگاه‌ها بیشتر شده، مسائل سیاسی و اقتصادی اولویت بیشتری در مقابل وضعیت حقوق بشر در کشورهای گوناگون دنیا دارد.

انتقاد فعالان مستقل حقوق بشر نیز در ارتباط با سیاسی بودن بیش از حد حقوق بشر در سازمان ملل است و انتظار می رود با این که سازمان ملل نهادی متشکل از دولت‌ها است، ولی ارگان‌هایی داشته باشد که بتواند مستقل از دخالت مستقیم حکومت‌ها عمل کند، ظاهراً چنین انتظاری به این زودی‌ها برآورده نخواهد شد؟

زمانی که آقای کوفی عنان دبیر کل بود، در شصتمین سالگرد تأسیس سازمان ملل و با توجه به مشکلاتی که ساختار سازمان ملل در طی سال‌ها به وجود آمده بود، تصمیم گرفت لااقل در دو نهاد سازمان ملل تغییرات اساسی به وجود آورد.

یکی شورای امنیت، که از این حق ویژه‌ای که برای پنج کشور هست بیرون بیاید یا به شکل یک شورای دموکراتیک شود یا سایر قدرت‌های بزرگ سیاسی، اقتصادی دنیا هم در این شورا عضویت داشته باشند.

دیگری کمیسیون گذشته سازمان ملل بود که در این اواخر کارنامه فاجعه باری داشت، یعنی زمانی که لیبی رئیس کمیسیون حقوق بشر شد. هیأتی هم از حقوق دان‌ها و سیاست مدارها برای رسیدگی به وضع منشور و اساس‌نامه سازمان ملل متحد تعیین شدند.

ما سازمان‌های حقوق بشری، پیشنها خود را در ارتباط با کمیسیون حقوق بشر دادیم. متأسفانه شورای حقوق بشر که به وجود آمد، نه تنها در چهارچوب درخواست‌های ما نبود بلکه کمابیش کپی همان کمیسیون گذشته حقوق بشر بود.

یکی از موانع بزرگ که در منشور سازمان ملل متحد پیش‌بینی شده اینست که تمام کشورها، باید در نهادهای سازمان ملل عضویت داشته باشند، این جاست که با توجه به ترکیب کشورهای دنیای کنونی که تعداد کشورهای غیر دموکراتیک بیش از کشورهای دموکراتیک است، بنابراین معمولاً یک معامله نامیمون و نامبارکی بین بسیاری از کشورها صورت می‌گیرد.

به طور مثال وقتی مسئله حقوق بشر در مصر و ایران مطرح می‌شود هر دوکشور علیرغم اختلافات خود، به پیشنهاد قطع‌نامه علیه یکدیگر رأی مخالف می‌دهند. برای این‌که پیش از تشکیل شورا تفاهم متقلبانه بین نمایندگان دو کشور صورت می‌گیرد که ما علیه شما رأی نمی‌دهیم و شما هم بر ضد ما رأی ندهید.

بنابراین تا زمانی که این‌گونه مناسبات سیاسی بر وضعیت حقوق بشر در کشورها پرتو می‌افکند، متأسفانه آن چیزی که مورد ظلم و بی‌اعتنایی قرار می‌گیرد حقوق انسانی است.

این روزها به آن جهان یخ‌بسته‌ و وهم‌آلودی که در آسمانش حتی نور خورشید هم از کورسوی محوی تجاوز نمی‌کند و سایه‌های مخوف کوه‌ها تا آخرین مرز نگاه، بر خاک اُخراگونه‌اش ریخته، دیگر سیاره نمی‌گوییم.

چندی پیش اتحادیه‌ی بین‌المللی ستاره‌شناسی، به سبب وفور جهان‌های مشابهی در اعماق منظومه‌ی خورشیدی، پیشوند سیاره‌ را از «پلوتو» سلب نموده و عنوان جدیدی موسوم به «سیاره‌ی کوتوله» را به آن نسبت داد؛ جهانی که هر فصلش ده‌ها سال ماست!

هرچند حتی با تیزبین‌ترین ابزارها نیز عوارض سطحی فراوانش را نمی‌توان دید؛ اما ناسا در هفته‌ی جاری اقدام به انتشار تصاویری از دید هابل نمود، که تحول سراسری این سیاره‌ی کوتوله را در جریان تغییر فصولش، به وضوح نشان می‌دهد.

سه تصویر از سه زاویه‌ی پلوتو طی سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۳ که توسط دوربین پیشرفته‌ی نقشه‌برداری هابل (ACS) تهیه شده‌اند. عارضه‌ی درخشان موجود در تصویر میانی، به طرز نامتعارفی پوشیده از شبنم یخ‌بسته‌ی مونواکسید کربن است و نخستین هدف رصدی فضاپیمای افق‌های نو را تشکیل خواهد داد / ناسا

رنگ روی آفتاب‌ندیده‌ی پلوتو این‌ روزها رفته‌رفته به سرخی می‌زند؛ حال آنکه نیمه‌ی دیگرش از گذشته به این سو روشن و روشن‌تر می‌شود. این را تنها از دریچه‌ی چشمان تیزبین هابل می‌توان دید.

آنچه تحولات نام‌برده را طی تنها دو سال زمینی موجب شده، در حقیقت تصعید مدام یخ‌های سطوح آفتاب‌دیده؛ سفرشان به دیگرسوی سیاره و نهایتاً انجماد مجدد و نقش بستن بر سرزمین‌هایی است که زمستان‌شان هم‌اکنون فرارسیده است؛ آن‌هم طی دوره‌ای که در قیاس با یک سال زمینی، برابر با ۱.۴ روز است!

این تصاویر، دقیق‌ترین نمای موجود از پلوتو، تا زمان پهلوگیری شش‌ماهه‌ی فضاپیمای ریزاندام «افق‌های نو»ی ناسا در چهاردهم ژوئیه‌ی ۲۰۱۵ در قلمرو این سیاره‌ی کوتوله خواهد بود. هر کدام از چشم‌اندازهای عمیق هابل، انتخاب مناسب‌ترین نیمکره‌ی سیاره را جهت پرواز عقاب‌گونه‌ی فضاپیما بر فراز آن، به‌طرز قابل توجهی آسان‌تر خواهد نمود.

هر چند این جرم دوردست منظومه‌ی ما همیشه در کانون کنجکاوی‌های جامعه و دانشمندان بوده؛ اما هیچ تصور قاطعانه‌ای نمی‌توان از سیمای یخ‌بسته‌اش داشت؛ چراکه شدیداً ریز و دور است.

هابل این تغییرات ظاهری سطح پلوتو را نهایتاً با دقت چند صد کیلومتر تفکیک نمود که عدد زمختی برای فهم دقیق جغرافیای سطحی این سرزمین دوردست است. اما از حیث رنگ و درخشندگی، تصاویر اخیر از جهانی پیچیده با عوارضی به رنگ‌های سپید، نارنجی تیره و سیاه سیر حکایت می‌کنند.

این چهره‌ی رنگارنگ احتمالاً حاصل تجزیه‌ی متان منجمد به رسوبات غنی از کربن، توسط پرتوهای ماورای بنفش موجود در نور ضعیف اما بی‌حفاظ آفتاب آنجاست.

ستاره‌شناسان با مقایسه‌ی تصاویر تهیه شده در ۱۹۹۴ با تصاویر ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳، متوجه افزایش درخشندگی دایره‌ی قطبی شمال پلوتو و تیره‌تر شدن قطب مخالف آن شدند. این تغییرات، خود گویای پوشش وسیع فرآیند‌های دخیل در این ماجراست.

به اعتقاد «مارک بوی»، پژوهش‌گر ارشد این تحقیق از انیستیتو مطالعات جنوب غرب در بولدر کلرادو، بررسی تنها همین نماهای انگشت‌شمار، نتایج بهتری را از سه دهه‌ رصدهای زمینی با تلسکوپ‌هایی جز هابل، به دست داد. او می‌گوید: «مشاهدات هابل، با ایجاد بستری [از داده‌ها] بر پایه‌ی تغییرات فصلی و اقلیمی، نقش محوری اتصال جنبه‌های گوناگون محدودیت‌های موجود پیرامون پلوتو را به‌عهده گرفت و مسیرهای جدیدی را برای پژوهش گشود».

نکته‌ی قابل توجه تصاویر هابل این است که پلوتو صرفاً توپ مرده‌ای از سنگ و یخ نیست؛ بلکه جهانی پویاست که تحولات اقلیمی هیجان‌انگیزی را نیز از خود بروز می‌دهد. عامل محرکه‌ی این تحولات، تغییر فصل‌هاست؛ فصل‌هایی که بر خلاف دیگر سیارات، نه به‌سبب تمایل محور سیاره، که به دلیل مدار بیضوی و ۲۴۸ ساله‌ی آن به گرد خورشید ایجاد می‌شوند. عدم تعادل سیر فصل‌ها نیز خود از شکل نامتعارف همین مدار سرچشمه می‌گیرد.

بعنوان مثال، بهار نیمکره‌ی شمالی به سرعت جای خود را به تابستان می‌دهد؛ چراکه سرعت هر سیاره با نزدیک‌تر شدن به خورشید افزایش می‌یابد و کشیدگی بیش از اندازه‌ی مدار پلوتو، برجستگی تأثیرات اقلیمی ناشی از این عبور را موجب می‌شود.

طرحی از فضاپیمای افق‌های نو

مشاهدات زمینی صورت‌پذیرفته از این سیاره‌ی کوتوله در سال‌های ۱۹۸۸ و ۲۰۰۲ نشان می‌داد که جرم جو پلوتو طی این بازه دو برابر شده که دلیلش احتمالاً گرمایش سطحی و تصعید یخ نیتروژن است. تصاویر هابل از ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۳ نیز شواهد محکمی از نحوه‌ی عملکرد جوی و آینده‌ی اقلیمی پلوتو را برای دانشمندان فراهم آورد.

همان‌گونه که پیش‌تر اشاره رفت، این تصاویر که توسط دوربین نقشه‌بردار پیشرفته‌ی هابل (ACS) تهیه شده‌اند؛ در طرح‌ریزی جزئیات پروازی کاوشگر افق‌های نو در ۲۰۱۵ از اهمیت بالایی برخوردارند.

سرعت گذر فضاپیما از نزدیکی پلوتو آن‌چنان بالاست که با بیشترین توان موجود می‌توان از تنها یک نیمکره‌ی پلوتو تصویربرداری نمود.

عارضه‌ی بارز موجود در تصاویر، نقطه‌ی درخشانی است که گمان می‌رود ناحیه‌ی مستقلی با غنای بالای شبنم منجمد مونوکسید کربن باشد. اینجا، نخستین هدف دوربین‌های تازه‌نفس فضاپیماست. بوی می‌گوید: «همه از این عارضه در شگفتی‌اند».

چشمان افق‌های نو، به بررسی دقیق مرز مابین ناحیه‌ی درخشان و منطقه‌ی همجواری خواهد پرداخت که پوشیده از ماده‌ای سیاه، چون قیر است. بوی اینچنین می‌افزاید:

«تصاویر هابل همچنین به دانشمندان افق‌های نو کمک خواهد نمود تا مدت‌زمان نوردهی هر کدام از تصاویر پلوتو را با دقت بیشتری محاسبه نمایند؛ عاملی که در تهیه‌ی حداکثر تصاویر دقیق، از اهمیت بالای برخوردار است».

انجام شبیه‌سازی‌های فراوان، در جلوگیری از تهیه‌ی تصاویری که کمتر و یا بیش از اندازه نور دیده‌اند، ضروری است؛ چراکه شانس دیگری برای تصویربرداری مجدد در این سفر گذرا وجود ندارد.

پهنای تصاویر هابل، بیش از چند پیکسل نیست؛ اما با روشی گرافیکی موسوم به Dithering، چندین تصویر خنثی را با فرآیندی رایانه‌ای می‌توان ترکیب نموده و تصویر واحدی با رزولوشن بالاتر به دست آورد. بوی که خود به ایجاد الگوریتم‌هایی برای افزایش هرچه بیشتر وضوح تصاویر هابل دست زده، می‌گوید:

«به‌‌ثمررسانی این فرآیند، با عملیات بی‌وقفه‌ و همزمان ۲۰ رایانه طی چهار سال انجام پذیرفت».

او درصدد تهیه‌ی تصاویر بیشتری از پلوتو با دوربین جدید هابل، پیش از ورود افق‌های نو به قلمرو این جرم دورافتاده‌ی منظومه‌ی ماست.

شیرین عبادی هشدار داد در صورت تکرار حوادث چند ماه گذشته و ادامه «سياست‌های سرکوب‌گرانه و کشتار مردم بی‌دفاع» در ایران، «فاجعه» به بار می‌آيد.

خانم عبادی در گزارشی درباره وضعیت حقوق بشر در ایران، که برای کميسر عالی‌ حقوق بشر و اعضای شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد ارسال کرده، افزوده است که این «فاجعه»، نه تنها آرامش ايران، بلکه آرامش منطقه را بر هم می‌زند.

بدنبال اعلام نتیجه انتخابات ریاست جمهوری ایران در ۲۲ خرداد ماه سال جاری و اعتراض‌های گسترده به دولت برآمده از این انتخابات، بسیاری از معترضان در خیابان‌ها و یا بازداشتگاه‌ها جان باخته‌اند. تازه‌ترین تجمع اعتراضی مخالفان دولت در روز عاشورا برگزار شد که شمار نامعلومی از معترضان از جمله خواهرزاده میرحسین موسوی در این روز کشته شدند.

رئیس کانون مدافعان حقوق بشر، با اشاره به جان باختن تعدادی از معترضان در حوادث پس از انتخابات ایران آورده است: «متاسفانه هيچ اقدامی در جهت دستگيری قاتلين و حتی کاهش خشونت‌ها از سوی قوه قضائيه و ساير مسئولين حکومتی انجام نگرفته است.»

قرار است ۲۶ بهمن ماه، برای رسيدگی به وضعيت حقوق بشر در ايران، نشستی در شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد، مستقر در ژنو، برگزار شود. گزارش عبادی در آستانه این نشست و نیز روز ۲۲ بهمن که مخالفان اعلام کرده‌اند برای طرح دوباره اعتراض‌های خود به خیابان‌ها می‌آیند، تهیه شده است.

برنده ایرانی جایزه صلح نوبل، در این گزارش، همچنین از ناوی پيلای، کميسر عالی‌ حقوق بشر سازمان ملل متحد درخواست کرده به «هر شيوه ممکن، دولت جمهوری اسلامی ايران را وادار سازيد» قطعنامه‌های مجمع عمومی‌ سازمان ملل متحد را که در مورد نقض حقوق بشر در ايران صادر شده، اجرا کند.

وی همچنین خواستار شده که برای بررسی وضعيت حقوق بشر در ايران، گزارشگر ويژه‌ای‌ تعيين شود و از مقام‌های جمهوری اسلامی خواسته شود «گزارشگران حقوق بشر به ويژه در زمينه بازداشت‌های خودسرانه، آزادی بيان، آزادی اديان و حقوق زن را به ايران راه داده و با آنان همکاری کنند.»

بخشی از گزارش شیرین عبادی به وضعیت زندانیان سیاسی در ایران اختصاص دارد که در آن نوشته شده است: «با زندانيان سياسی بسيار بد رفتاری می‌‌شود تا حدی که چند نفر از آنان نيز در زندان و زير شکنجه جان سپرده‌اند.»

وی در گزارش خود به وضعیت روزنامه‌نگاران، دانشجويان، زنان، معلمان، کارگران، دراویش و اقلیت‌های دینی در ایران نیز اشاره کرده است.

به نوشته این فعال حقوق بشر، در ایران، «نه تنها با غير مسلمانان بدرفتاری می‌‌شود، بلکه حتی پيروان تشيع که مذهب رسمی‌ ايران است، نيز از خشونت‌های دولتی در امان نيستند.»

وی «دردناک‌ترین» بخش گزارش خود را به تحت فشار قرار دادن فعالان سياسی و اجتماعی، از طریق «گروگان‌گیری» يک يا چند تن‌ از بستگان آنها اختصاص داده و افزوده است که سعی می‌کنند «با ايجاد فشار روانی‌ بر فعالين، به اهداف غير قانونی خود دست يابند.»

عبادی، وضعيت مدافعان حقوق بشر در ایران را «از همه بدتر» دانسته و افزوده است: «مسئولين حکومتی تحت هيچ شرايطی مايل نيستند اخبار نقض حقوق بشر به خارج از ايران درز کند و به همين دليل است که اکثر مدافعين حقوق بشر شناخته شده ايران يا در زندان هستند يا ممنوع‌الخروج شده يا مجبور شده‌اند به طريق مخفی‌ و زيرزمينی‌ زندگی کنند.»

گزارش‌ها از ایران حاکی است که برای چند نفر از فعالان حقوق بشر نيز به اتهام «محاربه»، کيفر خواست صادر شده است که جزای چنين جرمی‌ اعدام است.

شاید کم‌تر کسی باور کند خواننده‌ی آوایی که شنیدید ایرانی نیست و آشنایی‌اش با زبان فارسی به دوردست‌ها نمی‌رسد. این آوای «مونیکا جلیلی» فرزند پدر و مادری هلندی و آلمانی است. وی فارغ‌التحصیل موزیک از کنسرواتوار کالج موسیقی منهتن در نیویورک است که در آن‌جا آموزش و پرورش صدا نیز یافته است.

ترانه‌هایی که مونیکا جلیلی می‌خواند عمدتاً آهنگ‌های این دوران است؛ انتخاب او ترانه‌های عاشقانه‌ای است که آمیخته به روشنایی و امید به زندگی است. شاید از همین روست که این ترانه‌ها برای ایرانیان به‌شدت نوستالژیک و خاطره‌انگیز است.

در کنسرتی که به تازگی در نیویورک برگزار شد عمده‌ی تماشاگران غیر ایرانی بودند. از مونیکا جلیلی در مورد چگونگی آشنایی‌اش با ترانه‌های ایرانی پرسیدم.

همسرم ایرانی است، او تااندازه‌ای الهام‌دهنده‌ی من است. وقتی با او آشنا شدم ترانه‌های بسیار متفاوتی می‌خواندم، در آن دوران زیاد اتفاق می‌افتاد که برای اجرای کنسرت برای نوروز در نیویورک دعوت می‌شدم.

یک‌بار یکی از دوستان‌ام گفت مایلم تو را برای اجرای کنسرتی دعوت کنم که ترانه‌های قسمت‌های مختلف ایران است، آیا حاضر به هم‌کاری هستی. من با علاقه قبول کردم و او چند ترانه‌ی محلی را به من یاد داد که برخی از آن‌ها روی من تأثیری عمیق گذاشت و خیلی به آن‌ها دل‌بسته شدم.

مونیکا جلیلی، خواننده‌ی غیرایرانی‌ای که ترانه‌های فارسی می‌خواند

پس از آن، یک‌بار برای ملاقات پدرشوهرم که خیلی به موسیقی و ترانه‌های ایرانی علاقه داشت رفتم. او برای استقبال من به فرودگاه آمد و زمانی که در راه بودیم یک کاست قدیمی را در ضبط صوت ماشین گذاشت.

رو به من کرد و گفت؛ این ترانه را گوش کن، فکر می‌کنم خوش‌ات بیاید. و آن ترانه‌ی «جان مریم» اثر محمد نوری بود. واقعا [آن ترانه] عشق در یک نگاه بود. هرگز صدایی به این لطافت، ظرافت و شیرینی تجربه نکرده بودم. بعد او برای‌ام گفت که معنای آن شعر چیست.

من به نیویورک بازگشتم. از یکی از دوستان همسرم که گیتار می‌نواخت پرسیدم که ترانه‌ی «جان مریم» را می‌شناسد و او گفت البته که می‌شناسد. گفتم می‌توانیم روی آن کار کنیم. بعد چند ترانه مثل «سلطان قلب‌ها»ی عارف، و چند ترانه‌ی دیگر از نوری را کار کردیم و شروع به اجرای ترانه‌ها در چند شب شعر کردیم.

در سال ۲۰۰۳ برای مدتی به لس‌آنجلس رفتم و برای یک‌ماه کلاس خصوصی فشرده برای یادگیری زبان فارسی گرفتم. بعد خودم با [توسل به] کتاب و صحبت با همسرم این یادگیری را ادامه دادم.

علاوه‌ی برآن، مکالمه‌های طولانی با پدر و مادر همسرم فارسی من را تقویت کرد. در پنج‌سال اخیر فقط فارسی خوانده‌ام، برخی را به انگلیسی و یا فرانسه ترجمه کرده‌ام که در واقع گسترش کارم بوده است. ولی به ترانه‌های فارسی واقعا عشق می‌ورزم.

مونیکا جلیلی در سال ۲۰۰۳ گروه موسیقی خود را تشکیل داد. یکی از نوازندگان آن جمشید شریفی است که از پدری ایرانی و مادری آمریکایی در کانزاس متولد شد. وی علاوه‌ی بر نواختن پیانو، گیتار هم می‌نوازد.

جمشید شریفی تهیه‌کننده‌ی سی‌دی‌های مونیکا نیز هست. وی به‌عنوان یکی از نوازندگان برنامه، آکاردئون می‌نواخت. علاوه‌ی بر آکاردئون، با ویولن و طبل و عود و بربط ارکستر او را هم‌راهی می‌کرد. مونیکا ترانه‌های ملیت‌های مختلف را نیز اجرا کرده است.

فقط دو ترانه‌ی آذری خواندم. من آذری بلد نیستم، ولی با یکی از دوستان‌ام که آذری است خیلی روی این زبان و معنای شعرها کار کردیم. فردی که برای اولین‌بار من را برای اجرای کنسرت دعوت کرد و ترانه‌های محلی را با من کار کرد، یک ترانه‌ی آذری نیز به من آموخت و برای‌ام جاودانه شد. من آن را بسیار دوست دارم.

مونیکا جلیلی به‌هم‌راه گروه موسیقی‌اش در کنسرت نیویورک

بسیاری از این ترانه‌ها را به من معرفی و پیش‌نهاد می‌کنند، به‌ویژه پدر همسرم. ولی باید با ترانه ارتباط برقرار کنم و آن را دوست داشته باشم. خودم هم در این مورد پژوهش می‌کنم.

با یکی از تماشاگران کسنرتی که مونیکا در نیویورک برگزار کرده بود گفتگویی کردم و نظر وی را در این‌باره جویا شدم:

به نظر من کنسرت بسیار عالی بود. من خانم مونیکا جلیلی را خیلی دوست دارم. صدای شفاف و قشنگی دارند. آهنگ‌های قدیمی ایرانی و روستایی را می‌خواند که برای ما خیلی مفهوم دارد.

از کدام آهنگ بیش‌تر خوش‌تان آمد؟

«سلطان قلبم». ولی بیش‌تر آهنگ‌های‌اش را دوست دارم.

چرا دوست دارید، آیا برای شما نوستالژیک است؟

در کودکی، زمانی که ایران بودم این آهنگ‌ها را شنیده بودم.

مونیکا جلیلی، در مورد هماهنگی بین خانواده و کارهای هنری می‌گوید.

یک پسر دارم، هماهنگی کار و خانواده برای‌ام زیاد مشکل نیست. خیلی کنسرت نمی‌دهم، بنابراین اغلب اوقات با خانواده هستم. گاهی پسرم برای کنسرت می‌آید، و یا پیش همسرم می‌ماند و برخی اوقات برای‌اش پرستار می‌گیریم. در این صورت همسرم هم می‌تواند برای کنسرت به ما بپیوندد، در هر صورت زیاد مشکل نیست.

مونیکا جلیلی به‌هم‌راه گروه موسیقی‌اش در کنسرت نیویورک

من در پیوند با هنر و موسیقی حس شخصی خودم را دارم. هر دو بیان یک موردند؛ هنر به‌ویژه موسیقی در روح و روان و قلب افراد زندگی می‌کند و ‌می‌تواند روشنایی را به دنیای آن‌ها بیاورد. به‌ویژه در دوران تاریکی‌ها، مانند دوران کنونی در هائیتی، شاید موسیقی قدری بتواند آرامش‌بخش و التیام‌دهنده باشد.

بزرگ‌ترین آرزوی‌ام ارتباط دوباره‌ی ایران و آمریکا است که درها دوباره باز شود. نه‌تنها برای مسافرت، بل‌که برای این‌که بتوانم در ایران کنسرت بدهم. این بزرگ‌ترین آرزوی من است. هرگز در ایران نبودم ولی عاشق رفتن به ایران هستم.

سایت شخصی مونیکا جلیلی

مهدی کروبی از رهبران مخالف دولت می‌گوید که در راهپیمایی روز ۲۲ بهمن شرکت خواهد کرد و به آن حکومت دینی که در نماز جمعه‌اش، از کشته شدن فرزندان ملت، ابراز خوشحالی می‌شود، اعتقادی ندارد.

احمد جنتی، دبیر شورای نگهبان، دو هفته پیش از این، در نماز جمعه تهران، از اعدام دو نفری که قوه قضائیه آنها را به دست داشتن در وقایع پس از انتخابات متهم کرده بود، حمایت کرد و خواستار ادامه این اعدام‌ها شد.

آقای کروبی در گفتگو با مجله اشپیگل که متن کامل آن را وب‌سایت سحام‌نیوز امروز دوشنبه منتشر کرده است، گفت که دولت احمدی‌نژاد را برآمده از رای مردم نمی‌داند، اما معتقد است این دولت باید پاسخگوی تصمیمات خود باشد.

دبیرکل حزب اعتماد ملی با رد گزارش‌ها درباره «عقب‌نشینی و سازش» وی با مسئولان جمهوری اسلامی، اظهار داشت: «اصلا نه در معترضین و نه در حکومت، خبری برای سازش نیست.»

وی یادآور شد که تنها راه خروج از وضعیت کنونی، «آزادی زندانیان سیاسی، آزادی مطبوعات و تغییر قانون انتخابات» است و در صورتی که این خواسته‌ها عملی نشود، «دولت کنونی نمی‌تواند دوام بیاورد و بر سر قدرت بماند.»

کروبی در ادامه افزود در صورتی که از دولت محمود احمدی‌نژاد پشتیبانی نشود، «همین پارلمان محافظه‌کار او را به زیر می‌کشد، چرا که بسیاری از گروه‌های محافظه‌کار او را قبول ندارند.»

به گفته دبیرکل حزب اعتماد ملی، دولت محمود احمدی‌نژاد، با حمایت «نیرو‌های نظامی» بر سر کار مانده است.

این رهبر مخالفان در بخش دیگری از اظهارات خود، با دعوت از طرفداران جنبش سبز برای شرکت در راهپیمایی روز ۲۲ بهمن اعلام کرد که خود نیز در این مراسم شرکت خواهد کرد.

کروبی گفت که محل حضور خود در این روز را به اطلاع هوادارانش خواهد رساند.

معترضان به نتیجه انتخابات نیز اعلام کرده‌اند در روز ۲۲ بهمن با حضور در خیابان‌ها به نتیجه انتخابات و رخداد‌های پس از آن اعتراض خواهند کرد.

مقام‌های جمهوری اسلامی از دو هفته مانده به روز ۲۲ بهمن، فشار‌ها بر فعالان سیاسی، مدنی و فعالان رسانه‌ای را افزایش داده‌اند.

طی این مدت ده‌ها تن از این فعالان احضار و بازداشت شده‌اند که از سرنوشت برخی از آنها هیچ اطلاعی در دست نیست.

نامه انتقادی حسن خمینی، با واکنش عزت‌الله ضرغامی، رئیس صدا و سیما و حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان مواجه شد.

حسن خمینی در نامه‌ای که روز گذشته، متن کامل آن از سوی خبرگزاری‌ها منتشر شده، از صدا و سیما به خاطر «اشتباه فاحش» در ارائه تصویری از آیت‌الله خمینی در مستندی به نام «شاخص» به شدت انتقاد کرده است.

عزت‌الله ضرغامی در واکنش به این نامه، خطاب به حسن خمینی نوشته که «ای کاش همین گونه هم نسبت به حوادث هشت ماه گذشته و جفائی که دشمنان انقلاب و اسلام به اساس نظام جمهوری اسلامی و میراث گرانبهای امام کردند»، بیانیه صادر می‌کردید.

آقای ضرغامی در نامه خود که متن کامل آن امروز دوشنبه از سوی خبرگزاری فارس منتشر شده، با دفاع از مستند «شاخص»، از آقای خمینی سئوال کرده است: «آیا پاداش این همه تلاش برای نشان دادن چهره نورانی آن امام بزرگ» نیاز به تذکر کتبی داشت؟

معاونت سیاسی سازمان صدا‌ و ‌سیما در بخشی از برنامه «شاخص» که به مناسبت سالگرد پیروزی انقلاب، هر روز پنج نوبت از شبکه‌های مختلف تلویزیونی پخش می‌شود، قسمتی از سخنرانی آقای خمینی که مربوط به راهپیمایی بدون مجوز است را پخش کرده است.

در این بخش «کوتاه و تقطیع شده»، بنیانگذار جمهوری اسلامی نسبت به راهپیمایی بدون مجوز از وزارت کشور مخالفت کرده و از نیروهای مسلح و مردم می‌خواهد با این راهپیمایان برخورد کنند.

حسین شریعتمداری، مدیر مسئول کیهان نیز در یادداشتی، نامه اعتراضی حسن خمینی را «تعجب‌آور و سئوال‌برانگیز» خوانده است.

آقای شریعتمداری از حسن خمینی پرسیده که کدام بخش از سخنان بنیانگذار جمهوری اسلامی که در مستند شاخص پخش شده است، «اشکال» دارد؟

وی در بخش دیگری از یادداشت خود، از سیاست‌های موسسه تنظیم و نشر آیت‌الله خمینی که زیر نظر حسن خمینی اداره می‌شود، انتقاد کرده و نوشته است: «رابطه نسبی با حضرت امام، اگر چه محترم است، ولی محترم‌تر از آن پیروی و تبعیت از امام راحل است و هر که تابع‌تر، به حضرت امام نزدیک‌تر.»

نامه ضرغامی و یادداشت شریعتمداری در شرایطی منتشر می‌شود که روز گذشته شماری از نمایندگان مجلس که تعدادشان ۱۸۰ نفر اعلام شده، با تقدیر از رئیس صدا و سیما به خاطر پخش مستند «شاخص»، خواستار پخش بی‌وقفه آن از تلویزیون شده‌اند.

انتقاد محمد خاتمی از صدا و سیما
محمد خاتمی، رئیس جمهوری پیشین ایران نیز در جمع خبرنگاران و کارکنان خبرگزاری ایلنا، با انتقاد از پخش «گزینشی» سخنان آیت‌الله خمینی در صدا و سیما، گفته که این اقدام «جفا به امام و جفا به جامعه» است.

به گفته آقای خاتمی، این اقدام صدا و سیما در جهت «بهره‌برداری مغرضانه» از سخنان بنیانگذار جمهوری اسلامی است و منجر به ارائه «چهره‌ای مخدوش از انقلاب، امام و نظام» می‌شود.

رئیس بنیاد باران افزود: «پرداختن به شخصیت حضرت امام باید جامع باشد، نه گزینشی و با هدف توجیه بعضی رفتارها و سیاست‌های نادرست.»

خاتمی در بخش دیگری از اظهارات خود گفت: «برخی رسانه‌ها و نشریات با مصونیت آهنینی که دارند، به توهین و افترا و دروغ دامن می‌زنند. ولی رسانه ملی چرا؟»

سازمان صدا و سیما زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی اداره می‌شود. برخی برنامه‌های این سازمان، در هفت ماه گذشته با انتقاد شدید مخالفان دولت مواجه شده است.

مخالفان می‌گویند که صدا و سیما تلاش می‌کند تا تصویری «غیر واقعی» از مسائل ایران ارائه کند، اما هواداران دولت از برنامه‌های آن دفاع کرده و آن را در راستای دفاع از نظام جمهوری اسلامی می‌دانند.

گروهی از نمایندگان مجلس در نامه‌ای، خواستار عزل سعید مرتضوی از مقام خود و مجازات عاملان و آمران «فاجعه کهریزک» شدند.

متن کامل این نامه که با امضای ۵۷ نماینده مجلس، خطاب به محمود احمدی‌نژاد، رئیس دولت دهم و صادق لاریجانی، رئیس قوه قضائیه نوشته شده، امروز دوشنبه در وب‌سایت الف، متعلق به احمد توکلی منتشر شده است.

در این نامه، براساس گزارش کمیته ویژه مجلس، سعید مرتضوی به عنوان «آمر» وقایع بازداشتگاه کهریزک معرفی شده است و از مسئولان قوه مجریه و قضائیه خواسته شده که «بدون ملاحظه» با «عاملین و مسببین فاجعه کهریزک» به شدت برخورد شود.

بازداشتگاه کهریزک که زیرنظر پلیس اداره می‌شد، در رخداد‌های پس از انتخابات، مدتی محل نگهداری گروهی از بازداشت‌شدگان بود که بر اثر خشونت‌های ماموران پلیس، چهار تن در این بازداشتگاه جان خود را از دست دادند.

این نمایندگان در نامه خود نوشته‌اند که سعید مرتضوی، دادستان سابق تهران «برخلاف تدابیر ابلاغ شده پیشین و با وجود ظرفیت پذیرش در بازداشتگاه اوین»، دستور انتقال گروهی از بازداشت‌شدگان پس از انتخابات را به بازداشتگاه کهریزک صادر کرده است.

امضاکنندگان این نامه از صادق لاریجانی خواسته‌اند که اجازه ندهد تا «دادستان وقت، از تعقیب جدی و بی‌طرفانه مصون بماند.»

آنها اعلام کرده‌اند که از مسئولان قوه قضائیه انتظار دارند «اهتمام کافی برای دقت در ادله گزارش‌های بی‌طرفانه نمایندگان مردم شریف ایران به خرج دهند و خدای ناخواسته نتیجه آن نشود که قوه قضائیه نزد افکار عمومی به ضعیف‌کشی متهم گردد.»

این نمایندگان خطاب به احمدی‌نژاد نیز نوشته‌اند، انتظار دارند که وی، «فردی با چنین اتهامات مهمی را در منصب حساسی مانند ریاست ستاد مبارزه با قاچاق ارز و کالا قرار ندهد.»

محمود احمدی‌نژاد، چندی پیش سعید مرتضوی را به سمت ریاست ستاد مبارزه با قاچاق ارز و کالا منصوب کرد.

نمایندگان در نامه خود نوشته‌اند که «اخبار موثقی» دارند که برخی صاحب منصبان دولتی که خود نیز بین نیرو‌های وفادار به نظام، «وجاهتی» ندارند، در انتصاب مرتضوی به این سمت تلاش فراوانی داشته‌اند.

منظور این نمایندگان، اسفندیار رحیم‌مشایی، رئیس دفتر آقای احمدی‌نژاد است که گفته می‌شود پس از عزل سعید مرتضوی از سمت دادستانی تهران، نقش مهمی در انتقال وی به دولت داشته است.

نمایندگان امضا کننده این نامه همچنین خطاب به احمدی‌نژاد نوشته‌اند که «دلسوزانه و مصرانه می‌خواهیم که حداقل تا تعیین تکلیف پرونده‌های حساسی مانند پرونده ماجرای کهریزک، این امانت مهم را از وی سلب بفرمایید.»

به نوشته این نمایندگان، در صورتی که احمدی‌نژاد دستور عزل سعید مرتضوی را صادر کند، نشان خواهد داد که به نظرات مجلس و گزارش‌های رسمی آن «احترام» گذاشته و «اعزاز قانون و حقوق شهروندی را بر دوستی ترجیح» می‌دهد.

این نامه در شرایطی نوشته شده که سعید مرتضوی چندی پیش در نامه‌ای، گزارش‌ کمیته ویژه مجلس مبنی بر دست داشتن وی در وقایع بازداشتگاه کهریزک را رد کرد.

در ادامه بازداشت فعالان سیاسی-مدنی و روزنامه‌نگاران در ایران، طی ۲۴ ساعت گذشته، دو خبرنگار، یک عکاس خبری و یک وکیل دادگستری نیز دستگیر شدند.

براساس گزارش سایت‌های نزدیک به اصلاح‌طلبان، احسان مهرابی، خبرنگار پارلمانی روزنامه فرهیختگان و حسن ظهوری، خبرنگار خبرگزاری میراث فرهنگی، بامداد امروز دوشنبه توسط نیرو‌های امنیتی بازداشت شده‌اند.

احسان مهرابی

آقای مهرابی از جمله روزنامه‌نگاران باسابقه‌ای است که پیش‌تر خبرنگار روزنامه توقیف شده اعتماد ملی بود.

وب‌سایت نوروز نیز گزارش کرده که ماموران با مراجعه به منزل حسن ظهوری، وی را بازداشت و اسناد و مدارکش را نیز با خود برده‌اند.

حسن ظهوری

براساس گزارش این وب‌‌سایت، حسن ظهوری از نارسایی قلبی رنج می‌برد و خانواده‌اش نگران وضعیت جسمی وی هستند.

به گزارش وب‌سایت جرس، امیر صادقی، عکاس خبری روزنامه فرهنگ آشتی و وب‌سایت «تهران لایو» نیز روز گذشته (یکشنبه) به اتهام انتشار عکس‌هایی از حوادث روز عاشورا بازداشت شده است.

امیر صادقی

مریم قنبری، وکیل دادگستری و از فعالان حقوق زنان هم جزو بازداشت‌شدگان ۲۴ ساعت گذشته است. علی کلایی یک فعال حقوق بشر نیز روز گذشته توسط ماموران امنیتی بازداشت شده است.

در ایران براساس اعلام سازمان گزارشگران بدون مرز، بیش از ۶۰ روزنامه‌نگار و وب‌نگار در زندان به‌سر می‌برند.

موج جدید بازداشت فعالان سیاسی، مدنی و روزنامه‌نگاران از دو هفته پیش از فرا رسیدن ۲۲ بهمن آغاز شده است. در این مدت ده‌ها فعال سیاسی و مدنی بازداشت و روانه زندان شده‌اند.

وضعیت سایر زندانیان
براساس گزارش رسانه‌های نزدیک به اصلاح‌طلبان، ابراهیم یزدی، به علت شرایط نامناسب جسمی در بیمارستان بستری شده و محسن امین‌زاده به شش سال حبس تعزیری محکوم شده است.

وب‌سایت جرس گزارش کرده که آقای یزدی، بر اثر شدت فشار‌ها در بازجویی‌ها شب جمعه در بیمارستان بستری شده است.

برای آزادی فیض‌الله عرب‌سرخی، عضو ارشد سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی نیز وثیقه یک میلیارد تومانی در نظر گرفته شده که خانواده وی توان تامین آن را ندارند.

مصطفی تاج‌زاده

دومین جلسه محاکمه مصطفی تاج‌زاده، عضو ارشد جبهه مشارکت هم امروز برگزار شد.

به گزارش وب‌سایت نوروز، آقای تاج‌زاده در این دادگاه حاضر به دفاع از خود نشده است.

تاج‌زاده پیش از این اعلام کرده بود تا زمانی که به شکایت رسمی وی از احمد جنتی دبیر شورای نگهبان، رسیدگی نشود، در هیچ دادگاهی از خود دفاع نخواهد کرد.

علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی اعلام کرد که تولید اورانیوم با غنای ۲۰ درصد در ایران، از فردا (سه‌شنبه) آغاز خواهد شد.

دستور آغاز تولید سوخت ۲۰ درصدی در ایران، روز گذشته از سوی محمود احمدی‌نژاد به رئیس سازمان انرژی اتمی ایران صادر شد.

علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران

به گفته آقای صالحی، تولید این سوخت در نیروگاه نطنز و زیرنظر بازرسان آژانس انجام خواهد شد و در صورتی که غرب، حاضر به تامین این سوخت باشد، ایران غنی‌سازی را متوقف خواهد کرد.

رسانه‌های ایران همچنین به نقل از علی‌اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس خبر می‌دهند که وی این تصمیم ایران را در نامه‌ای رسمی به اطلاع این سازمان رسانده است.

در این نامه همچنین از بازرسان آژانس دعوت شده است که در محل غنی‌سازی اورانیوم در ایران حضور یابند.

ایران برای ادامه فعالیت رآکتور اتمی تهران به اورانیوم با غنای ۲۰ درصد نیاز دارد. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی پیشنهاد کرده بود جمهوری اسلامی این سوخت را از خارج تهیه کند.

ایران و غرب، اکتبر سال گذشته در وین بر سر کلیات این پیشنهاد مبنی بر مبادله اورانیوم با غنای ۳.۵ درصد جمهوری اسلامی با اورانیوم با غنای نزدیک به ۲۰ درصد روسیه توافق کرده بودند.

مقام‌های جمهوری اسلامی چندی بعد اعلام کردند که تنها در شرایطی که این مبادله، به تدریج و در خاک ایران صورت بگیرد، با آن موافق هستند.

غرب نیز با رد این شرط، تهدید کرد که دور جدیدی از تحریم‌ها را علیه ایران اعمال خواهد کرد.

هفته گذشته، محمود احمدی‌نژاد در سخنانی غیرمنتظره، از آمادگی ایران برای خروج اورانیوم خود خبر داد، اما روز گذشته در چرخشی ناگهانی، دستور تولید اورانیوم با غنای ۲۰ درصد را صادر کرد.

این دستور احمدی‌نژاد با واکنش تند کشور‌های غربی مواجه شده است. آنها اعلام کرده‌اند که موضوع تحریم‌ها را جدی‌تر از گذشته دنبال خواهند کرد.

مسئولان جمهوری اسلامی پیش‌تر گفته بودند در صورتی که غرب حاضر به تامین سوخت مورد نیاز رآکتور اتمی تهران نباشد، ایران اقدام به تولید آن خواهد کرد.

سی امین سمینار سراسری تشکل‌های مستقل زنان و زنان دگرباش ایرانی از تاریخ 5 تا 7 فوریه در شهر اشتوتگارت آلمان برگزار شد.

با فائزه منزوی از برگزارکنندگان این سمینار گفت‌وگو کرده‌ام.

خانم منزوی، سمینار سراسری تشکل‌های مستقل زنان با ابتکار چه کسی و یا گروهی برگزار شد و هدف از برگزاری این سمینار چه بوده است؟

من در یک انجمن آلمانی به نام(Begegnung Centrum) کار می‌کنم، با کمک این انجمن و قسمت زنان کتاب‌خانه ایرانی‌ها، در اشتوتگارت توانستیم این سمینار را برگزار کنیم. این سمیناری است که هر ساله در آلمان توسط تشکل‌های مستقل زنان آلمانی تشکیل می‌شود و امسال سی ا‌مین سال آن بوده است.

سی سال است که در یک از شهرهای آلمان، خانم‌ها سمینارهایی را تشکیل می‌دهند، هم‌دیگر را می‌بینند و در مورد موضوع‌های مختلف صحبت می‌کنند.

در لیست سخن‌رانان نام خانم‌ها، شادی صدر، پروین سقفی، هما مرادی و مرجان افتخاری، دیده می‌شود، برای ما از نقطه نظر این سخن‌رانان سمینار بگویید.

خانم هما مرادی درباره زنانگی، تابوی قدرت و خشونت، هم‌بستگی یا رقابت صحبت کردند؛ خانم شادی صدر در رابطه با ضرورت عمل جمعی، پیرامون شکنجه جنسی، زندانیان سیاسی زن، صحبت کردند؛ سخن‌رانی خانم پروین سقفی تحت عنوان استقلال، آزادی و جمهوری...؟ بود و سپس در رابطه با، آزادی، برابری و حکومت...؟ صحبت کردند و نگاهی به رفتار زنان در رابطه با خیزش مردمی در تابستان ۲۰۰۹ داشتند.

آیا سیر کلی این سمینار، ارتباطی با حوادث اخیر ایران و جنبش سبز داشت؟

دقیقا. ازآن‌جایی که ما پارسال زمانی که در بنیاد پژوهش‌ها در هانوفر بودیم دقیقاً مصادف شد با جریان انتخابات در ایران، ما از آن‌جا مسائل ایران را قدم به قدم دنبال می‌کردیم، حتی در همان‌جا به خیابان رفتیم، تظاهرات کردیم و از آن موقع به بعد این مسئله ما بوده است.

وقتی گفتند ما میهمانداران سمینار امسال خواهیم بود، بحث اصلی را روی این مسئله گذاشتیم و به همه گفتیم ما می‌خواهیم بحثی در مورد اتفاقاتی که در ایران افتاده و نقش زنان در آن را داشته باشیم. کم و بیش در مورد جنبش صحبت شد ولی بیشتر در مورد زنان و نقش آن‌ها در این جنبش صحبت شد.

می‌توانید درمورد نقطه نظرهایی که در این سمینار در باره نقش زنان در جنبش مطرح شد، توضیحاتی بدهید؟

با اطلاعاتی که از ایران، اینترنت و یا این‌که خودمان داشتیم، این طور فهمیدیم که زنان نقش بسیار مهمی داشته‌اند، هرچند در برخی جهات نتوانستند شعارهایی را که می‌خواستند به پیش ببرند.زنان همگام با این مبارزات بودند و در برخی جهات حتی رهبری را به دست گرفتند.

در مورد نقاط ضعف صحبت شد و این که هم‌بستگی‌ها چه گونه بوده، رابطه این جنبش با جنبشی که در خارج از کشور است، ما چه کاری توانسته‌ایم انجام دهیم و آیا توانسته‌ایم همگام با آن‌ها پیش برویم و یا توانسته‌ایم صدایی به گوش آلمانی‌ها یا اروپایی‌ها برسانیم.

در عنوان سمینار اشاره‌ای به مسائل زنان دگرباش یا هم‌جنسگرای ایرانی شده، آیا در مورد مطالبات این زنان هم در سمینار بحث شده؟

بحث اصلی ما در این رابطه نبوده و بیشتر در مورد مسائل کلی زنان صحبت شده، شاید در سمینار بعدی که در فرانکفورت تشکیل می‌شود به این مسئله پرداخته شود.

امروز روز پایانی این کنفرانس بود. این برنامه به چه صورت خاتمه یافت؟ آیا بیانیه‌ای صادر شد؟

نه بیانیه‌ای صادر نشد و ما فکر نمی‌کنیم که بعد از هر جلسه و سمیناری بیانیه یا رهنمودی به مردم ایران بدهیم و خود را در این حد نمی‌دانیم. ما همواره در مورد اتفاقات بحث می‌کنیم، در مورد کارهای خانم‌ها و کارهایی که خودمان انجام داده‌ایم بحث و تحلیل می‌کنیم و هدف ما این نیست که رهنمودی ارائه بدهیم.

نتایج شمارش بیش از ۹۵ درصد آرای انتخابات ریاست جمهوری اوکراین نشان دهنده پیروزی ویکتور یانکوویچ بر یولیا تیموشنکو، نخست وزیر کنونی این کشور است.

این در حالی است که خانم تیموشنکو، اعلام کرده تا اعلام نهایی نتیجه شمارش آرا، شکست را نخواهد پذیرفت.

با این حال، یانکوویچ گفته که تیموشنکو باید خود را برای استعفا از سمت نخست وزیری آماده کند.

این دو کاندیدا پیش‌تر یکدیگر را به تلاش برای تقلب در انتخابات متهم کرده بودند. در دور اول انتخابات، یانوکوویچ، ۳۶.۸ درصد آرا و تیموشینکو، ۲۴.۴ درصد را به دست آورده بودند.

ویکتور یانکوویچ

احتمال می‌رود تیموشنکو، رقیبش را باردیگر به تقلب در انتخابات متهم کند و از هوادارانش بخواهد به خیابان‌ها بریزند. وی پیش‌تر هشدار داده بود که در صورت تقلب یانکوویچ در انتخابات، هوادارانش در خیابان‌ها به تظاهرات اعتراضی خواهند پرداخت.

آقای یانکوویچ از سوی روسیه حمایت می‌شود و پیروزی وی در انتخابات ریاست جمهوری، در واقع پیروزی روسیه بر غرب است که از کاندیداتوری تیموشنکو و انقلاب نارنجی این کشور حمایت می‌کند.

براساس اعلام کمیسیون انتخابات اوکراین، در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری این کشور، ‌٦٩ درصد واجدین شرایط شرکت کردند.

نگرانی‏ها در مورد وضعیت زندانیان سیاسی را دستگیری‏های هر روز فزاینده، شدت بخشیده است. مدت‏ها است که دستگیری‏ها از فعالین سرشناس سیاسی فراتر رفته و چهره‏های کم‏تر نام‏آشنای جامعه‏ی مدنی، دانشجویان، روزنامه‏نگاران و وبلاگ‏نویسان را دربر گرفته است.

فعالین حقوق بشر در داخل و خارج از ایران، به شدت در تلاش برای تغییر فضای موجود هستند. شیرین عبادی، رییس «کانون مدافعان حقوق بشر در ایران» و حقوق‏دان سرشناس ایرانی که مدت‏ها است به علت همین محدودیت‏ها در خارج از ایران به سر می‏برد، در گفت‏وگویی با رادیو زمانه، در این باره صحبت می‏کند.

قبل از هر سؤالی از خانم عبادی می‏پرسم؛ آیا شدت عملی که امروز در رابطه با فعالین سیاسی و اجتماعی مشاهده می‏شود، مشابهتی با دوران‏‏های پیش از این داشته است؟

هم مشابهت داشته و هم نداشته است؛ یعنی در سنوات گذشته، متاسفانه به مقاطعی برخورد کرده‏ بودیم که اعدام‏ها و دستگیری‏ها بیشتر بودند و از این جهت شباهت دارد.

از جهتی هم مشابهت ندارد؛ برای این که در آن‏ سال‏هایی که خشونت‏های دولتی با اعدام، سرکوب و کشتار همراه بود، فضا کاملا فرق می‏کرد. در آن سال‏ها ما در حال جنگ بودیم و حس ناسیونالیستی و این که باید دشمن را از خاک وطن بیرون کنیم، موجب شده بود که چشم بر بسیاری از خطاهای حکومت ببندیم.

اما اکنون وضعیت از این جهت متفاوت است که تمامی چشم‏ها متوجه حکومت است و مردم کارهای حکومت را رصد می‏کنند. مردم نمی‏توانند تحمل کنند که عزیزانشان را بی‏گناه و فقط به صرف شرکت در یک راه‏پیمایی، یا رأی دادن یا رأی ندادن به این یا آن داوطلب، از دست بدهند.

مردم دیگر تحمل ندارند و الان تمام چشم‏ها متوجه حکومت است. امیدوارم حکومت این عقلانیت را داشته باشد که جامعه را به سوی آرامش رهنمون باشد، نه این که با اعمال خشن، جامعه را بیشتر ملتهب کند.

شیرین عبادی، برنده جایزه صلح نوبل می‌گوید کانون مدافعان حقوق بشر طی ماه‏های گذشته با گزارش‏های مفیدی که ارائه داده، دنیا را متوجه آن‏چه در ایران می‏گذرد کرده است

خانم عبادی، قبل از این که به فعالیت‏هایی که در سطح بین‏المللی در این زمینه انجام می‏شود بپردازیم، «کانون مدافعان حقوق بشر در ایران» که شما ریاست آن را بر عهده دارید، زیر فشار و محدودیت‏هایی قرار دارد، اما گویا در این زمینه، کارهایی هم انجام می‏دهد. ممکن است در این مورد کمی ‏توضیح بدهید؟

کانون مدافعان حقوق بشر شخصیتی است مستقل و خوشبختانه بالندگی خود را همواره حفظ کرده است. شخصیت حقوقی کانون جدای از شخصیت حقیقی تک‏تک افراد تشکیل دهنده‏ی آن است و همان‏طور که اشاره کردید، خوشبختانه این شخصیت حقوقی طی ماه‏های گذشته با فعالیت‏های که انجام داده و با گزارش‏های مفیدی که ارائه داده، دنیا را متوجه آن‏چه در ایران می‏گذرد کرده است.

اگر بخواهیم گزارش‏گونه‏ای از آن‏چه که توسط کانون مدافعان حقوق بشر در داخل و هم‏چنین کوشندگان و فعالین حقوق بشر در خارج از کشور در سطح بین‏المللی انجام گرفته است داشته‏ باشیم، این فعالیت‏ها چه هستند؟ و به چه نتایجی ممکن است برسند؟

هم دوستان و همکاران کانون مدافعان حقوق بشر در ایران در زمینه‏ی دفاع از زندانیان سیاسی (رایگان) و حمایت از خانواده‏ی این زندانیان و تنظیم گزارش‏ها دارند وظایف خود را انجام می‏دهند. هم این که من که فعلا در خارج از ایران هستم، به علت دست‏رسی به مجامع بین‏المللی و امکان اطلاع‏رسانی بیشتر، انجام وظیفه می‏کنم.

از جمله در این مدت چندین بار با کمیساریای عالی حقوق بشر ملاقات داشته‏ام و مکاتبه کرده‏ام. یک جلسه با آقای بان‏کی‏مون داشتم و علاوه بر آن، به وسیله‏ی تلفن با ایشان در ارتباط بوده‏ام. با اتحادیه‏ی اروپا و پارلمان اروپا در ارتباط بوده‏ام. هم‏چنین به طور مستمر و دائم در مطبوعات و رسانه‏ها از ایران نقل خبر می‏کنم و تا جایی که بتوانم، توجه محافل خارج از ایران را به وضعیت رو به وخامت حقوق بشر در ایران جلب می‏کنم.

نگاه‏ها در زمینه‏ی رسیدگی به وضعیت حقوق بشر در ایران، به ژنو دوخته شده است. آیا شما در این رابطه کاری انجام داده‏اید یا قرار است انجام بدهید؟

در آستانه‏ی رسیدگی به گزارش نقض حقوق بشر در ایران که در پانزدهم فوریه در شورای حقوق بشر در شهر ژنو تشکیل می‏شود، سه ان‏جی‏او بین‏المللی و بزرگ حقوق بشر، «فدراسیون بین‏المللی جوامع حقوق بشر» (FIDH) «امنستی» جلسه دارند. من نیز به نمایندگی از فدراسیون بین‏المللی حقوق بشر در یک کنفرانس مطبوعاتی شرکت می‏کنم.

در این کنفرانس سه نهاد بین‏المللی حقوق بشر، وضعیت حقوق بشر در ایران را مشروحاً و مفصلاً به رسانه‏ها و هم‏چنین نمایندگان کشورهای عضو شورای حقوق بشر گزارش خواهند داد تا این که زمان رسیدگی به گزارش حقوق بشر در ایران، نمایندگان کشورهایی که در آن جلسه نشسته‏اند، با آگاهی بیشتر گزارش را بشنوند و تصمیم بگیرند.

ممکن است در ارتباط با اجلاس شورای حقوق بشر در پانزدهم فوریه که به رسیدگی به وضعیت حقوق بشر در ایران اختصاص دارد، توضیحاتی بدهید؟ چه مقاماتی در این جلسه حضور خواهند داشت و چگونه برگزار خواهد شد؟

در جلسه‏ی پانزدهم فوریه‏ی شورای حقوق بشر، نماینده‏ی جمهوری اسلامی ایران، به مدت یک ساعت گزارش دولت ایران را قرائت می‏کند. نمایندگان سایر کشورهای عضو نیز حق دارند به مدت یک ساعت در خصوص این گزارش از ایران توضیح بخواهند.

چقدر امیدوار هستید، گزارش‏هایی که تا کنون تهیه کرده‏‏اید یا گزارشی که در آن کنفرانس خبری ارائه می‏دهید، در برخورد دیگر کشورها با مساله‏ی حقوق بشر در ایران تاثیر داشته باشد و نتایج مثبتی در ایران به جای بگذارد؟

به هرحال مهم این است که ما اعضای شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد را به صورت صحیح در جریان وقایع ایران بگذاریم و حقایق را به آن صورتی که هست، یعنی نه سفیدتر از آن‏چه که هست و نه سیاه‏تر از آن‏چه که هست، به آن‏ها اطلاع بدهیم.