ترامپ: مذاکرات با ایران در مراحل نهایی است؛ توافق نشود حملات بیشتری در راه خواهد بود

به‌گزارش رویترز، شش هفته پس از آن‌که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا عملیات «خشم حماسی» را برای برقراری آتش‌بس متوقف کرد، مذاکرات برای پایان دادن به جنگ تاکنون پیشرفت چندانی نداشته است. ترامپ این هفته گفته بود به صدور دستور حملات بیشتر بسیار نزدیک شده بود، اما برای دادن فرصت بیشتر به مذاکرات، از این تصمیم صرف‌نظر کرد.

او روز چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت / ۲۰ مه به خبرنگاران گفت:

ترامپ افزود:

در مقابل، تهران ترامپ را به برنامه‌ریزی برای ازسرگیری جنگ متهم کرد و تهدید کرد در صورت هرگونه حمله، با اقداماتی فراتر از خاورمیانه پاسخ خواهد داد.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بیانیه‌ای اعلام کرد: «اگر تجاوز علیه ایران تکرار شود، جنگ منطقه‌ای وعده داده‌شده این بار فراتر از منطقه گسترش خواهد یافت.»

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و مذاکره‌کننده ارشد ایران در مذاکرات آتش‌بس، در یک پیام شنیداری منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی گفت «تحرکات آشکار و پنهان دشمن» نشان می‌دهد آمریکایی‌ها در حال آماده‌سازی حملات تازه هستند.

وزیر کشور پاکستان در تهران

در تازه‌ترین تلاش دیپلماتیک، محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان ـ کشوری که تنها دور مذاکرات آتش‌بس تاکنون را میزبانی کرده و از آن زمان کانال انتقال پیام میان دو طرف بوده است ـ روز چهارشنبه وارد تهران شد.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی شامگاه چهارشنبه اعلام کرد که تبادل پیام‌ها با میانجی‌گری پاکستان برای پایان جنگ و پیگیری مطالبات تهران ادامه دارد.

بقائی گفت: «ایران با وجود سوءظن شدید و منطقی به آمریکا، مذاکرات را با جدیت و حسن نیت دنبال می‌کند.» او افزود تمرکز اصلی تهران بر توقف جنگ در همه جبهه‌ها، آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده و پایان اقدامات علیه کشتیرانی ایران است.

ایران این هفته پیشنهاد تازه‌ای به آمریکا ارائه کرد. توضیحات تهران درباره این پیشنهاد نشان می‌دهد که این طرح تا حد زیادی تکرار شروطی است که پیش‌تر از سوی ترامپ رد شده بود؛ از جمله درخواست کنترل تنگه هرمز، دریافت غرامت جنگی، لغو تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و خروج نیروهای آمریکایی از منطقه.

ترامپ گفته بود این هفته در آخرین لحظات و در پاسخ به درخواست چند کشور عربی حاشیه خلیج فارس، حملات را متوقف کرده است. او روز سه‌شنبه گفت تنها یک ساعت با صدور دستور حملات فاصله داشته است.

ایران از زمان آغاز عملیات آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه گذشته، تنگه هرمز را تقریباً به روی همه کشتی‌ها به‌جز کشتی‌های خود بسته و این اقدام بزرگ‌ترین اختلال تاریخ در عرضه جهانی انرژی را ایجاد کرده است. آمریکا نیز ماه گذشته با محاصره بنادر ایران به این اقدام پاسخ داد.

ایران می‌گوید هدفش بازگشایی تنگه هرمز برای کشورهای دوست است که شرایط تهران برای استفاده از آن را بپذیرند. این شرایط ممکن است شامل دریافت هزینه عبور باشد؛ موضوعی که واشنگتن آن را غیرقابل‌قبول دانسته است.

دو نفتکش عظیم چینی حامل مجموعاً حدود چهار میلیون بشکه نفت روز چهارشنبه از تنگه عبور کردند. ایران هفته گذشته، هم‌زمان با حضور ترامپ در پکن، اعلام کرده بود که با چین برای تسهیل عبور کشتی‌های چینی به توافق رسیده است.

چو هیون، وزیر امور خارجه کره جنوبی نیز روز چهارشنبه گفت یک نفتکش کره‌ای با هماهنگی ایران در حال عبور از تنگه هرمز است.

پایگاه رصد کشتیرانی «لویدز لیست» اعلام کرد دست‌کم ۵۴ کشتی هفته گذشته از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ حدود دو برابر هفته قبل. ایران نیز گفت طی ۲۴ ساعت گذشته ۲۶ کشتی از تنگه عبور کرده‌اند، هرچند این رقم هنوز بسیار کمتر از حدود ۱۴۰ کشتی روزانه پیش از آغاز جنگ است.

فشار برای پایان جنگ

ترامپ تحت فشار است تا جنگ را پایان دهد، زیرا افزایش شدید قیمت انرژی به حزب جمهوری‌خواه او در آستانه انتخابات کنگره در ماه نوامبر آسیب زده است. از زمان برقراری آتش‌بس، اظهارات عمومی او میان تهدید به ازسرگیری بمباران و اعلام نزدیک بودن توافق صلح در نوسان بوده و گاه هر دو را هم‌زمان مطرح کرده است.

تغییر مداوم مواضع آمریکا باعث نوسان شدید قیمت نفت شده، هرچند روند کلی قیمت‌ها به‌صورت هفتگی صعودی بوده است. بهای معاملات آتی نفت برنت برای تحویل یک‌ماهه صبح چهارشنبه حدود ۲.۷۵ درصد کاهش یافت و به نزدیکی ۱۰۸ دلار در هر بشکه رسید.

توشیتاکا تازاوا، تحلیلگر شرکت «فوجیتومی سکیوریتیز»، گفت: «سرمایه‌گذاران مشتاق‌اند ببینند آیا واشنگتن و تهران واقعاً می‌توانند به نقطه مشترک برسند و توافق صلح امضا کنند یا نه؛ به‌ویژه در شرایطی که موضع آمریکا هر روز تغییر می‌کند.»

ابرنفتکش‌های چینی «یوان گوی یانگ» و «اوشن لیلی» که چهار میلیون بشکه نفت خام حمل می‌کردند، روز چهارشنبه از مسیر عبوری ایران از تنگه هرمز خارج شدند.

این هفته همچنین موج تازه‌ای از پهپادها به سمت عربستان سعودی و امارات متحده عربی شلیک شد؛ کشورهایی که اعلام کردند این پهپادها از عراق و توسط گروه‌های شبه‌نظامی متحد ایران پرتاب شده‌اند. اردن نیز روز چهارشنبه از سرنگونی یک پهپاد خبر داد.